DAS

PFLANZENREICH

Regni vegetabilis conspectus

____________

Im Auftrage der Deutschen Akademie der Wissenschaften zu Berlin

herausgegeben von

H. Stubbe

Redakteur S. Danert

____________

IV. 276c (108. Heft):

Campanulaceae — Lobelioideae

Supplementum

et

Campanulaceae — Cyphioideae

____________


von

F. E. Wimmer


Mit 83 Figuren, davon 70 Fig. auf 69 Kunstdrucktafeln

Ausgegeben (Bogen 53 — 66) am 15. 3.1968

____________

AKADEMIE - VERLAG · BERLIN

1968


Page 816

I. TEIL DER LOBELIOIDEEN

Arten, deren Früchte beerenartig sind.

Tribus I. Delisseeae

Fructus bacca bilocularis, polysperma, succulenta vel sicca.

p. 411)

Sub trib. I. Cyaneinae E. Wimm.

Inflorescentia axillaris, racemosa vel corymbosa pedunculo versus apicem plurifloro vel in Clermontia plerumque furcato-bifloro. Species hawaiiensis indigenae.

______________________

1) Die am linken Rand der Blattseiten herausgestellten Zahlen beziehen sich auf meine Monographie der Campanulaceae-Lobelioideae in Engler, Das Pflanzenreich IV, 276b (Heft 106 und 107) und weisen auf die Species hin, bei denen etwas zu ergänzen ist, Z.B. p. 94/22: die erste Zahl bedeutet die Seite, die Zweite die Nummer der Art.

1) The figures in the left margin refer to my Monograph of the Campanulaceae-Lobelioideae in Engler, Das Pflanzenreich IV, 276b (Heft 106 and 107) and indicate the species in which something must be completed, e.g. p. 94/22: the first number represents the page, the second is the number of the species.


Page 817

Delissea Gaudich.

p 44/8

Delissea undulata Gaudich. var argutidentata (E.W.) E. Wimm. comb. nov. — Cyanea argutidentata E. Wimm. Pflanzenr. H. 106 (1943) 75. Folia oblonga, basi acuta, apice breviter subacuminata, margine aequaliter arguto-dentata. Pedunculi et pedicelli fere duplo longiores; hypanthium oblongo-cylindricum sicut bacca; corolla 16 mm longa tantum.

Hawaii: Wald unterhalb Koa, Kanehaha-Kona (C.N.Forbes n. 263! Typus; n. 196! - Bish. M., W.).

Nach Rock Synonym zu D. undulata in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 66, aber die Unterscheide lassen doch wenigstens eine Varietät erkennen.

Cyanea Gaudich.

p 52/2

Cyanea regina (Wawra) Rock ist seit Hillebrands Zeiten nicht mehr gefunden worden. Nun hat Dr. Rock ein Pflanze aus dem Niual erhalten, die mit Wawras C. reginagut übereinstimmt, nur etwas kleinere Ausmaße hat. Vielleicht wird eine Suche im Wailupetal, einem Seitentaldes vorigen, Aufklärung über diese Arten bringen.

Cyanea regina (Wawra) Rock has not been found since Hillebrand's time. Now Dr. Rock has received a plant from Niutal which coincindes with Wawra's Cyanea regina except for smaller dimensions. Perhaps a search in Wailupetal, a tributary of the last, will bring enlightenment to this species.

p 53/4

Cyanea leptostegia A. Gray, adde: Kauai: Kokee region, leaves of young plants (Hb. Degener n. 21514! - B., W.); Kohua Ridge (Hb. Degener n. 23903! 23958! - W.). Fig. 1.

var. velutina Skottsb. — Kohua Ridge, forest (Hb. Degener n. 23904! - W.).


Fig. 1. Cyanea leptostegia A. Gray. — Photo Rock.

Die dünnstämmigen Bäume mit dichter Blätterkrone an der Spitze, bis 15 m hoch werdend im metrosideroswald auf der Insel Kauai.

A thin-stemmed tree with a dense crown of leaves at the top, to 15 m high in Metrosideros forest on the island of Kaua'i.


Cyanea carlsonii Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 60, f. 14. — Arbor palmaeformis, trunco 8 m alto, 10 cm in diam. erecto simplici, inermi, foliis coronato. Folia sessilia, oblongo-oblanceolata, 60-70 x 10 cm, apice acuta, ad basin decurrentia, margine callose denticulata, supra glabra, subtus in nervis puberula, costa crasso-carnosa et prominens. Pedunculus? Pedicelli 8-10 mm longi, carnosi, purpurei; calycis tubus obconicus, glaber, obscure purpureus, 20-30 mm longus, apice 15 mm latus, nervi 10 impressi; lobi calycini sublineares, 40-45 mm longi, 6-7 mm lati, apice rotundati, mucronulati. Corolla 45 mm longa, 4 mm lata, obscuro-purpurea, fissura dorsali ad 20 mm longa. Stamina glabra, antherae 2 inferiores apice pencillatae. — Fig. 2a.

Hawaii: South Kona, Hononau Forest Reserve, 1400 m, 10.III.1957 (Rock n. 25711 - Bish. M., photo vidi).

Den Blättern nach ähnelt diese neue Art der C. procera und der C. hamatiflora, beide haben auch sitzende Blätter, kommen aber auf Hawaii nicht vor. — Den Herrn Norman Carlson aus Hilo, der den Baum entdeckt und in seinen Garten verpflanzt hat und später auch die Blüten des dann blühenden Baumes beibrachte, zu Ehren von Rock benannt.

Leaves of this new type resemble those of C. procera and C. hamatiflora, both also have sessile leaves, but do not occur on the island of Hawaii. — Rock named this species after Mr. Norman Carlson from Hilo, who discovered the tree and transplanted it into his garden and later brought them to flower.


Fig. 2. a Cyanea carlsonii Rock (Rock n. 25711), b Cyanea magnifica E. Wimm (Degener n. 20715)

a) palmähnlicher 8 m hoher Baum in Hawaii. — b) Baum bis 3 m hoch in Hawaii.

a) palm-like tree 8 m tall in Hawaii. — b) Tree to 3 m high in Hawaii.


p 56/11

Cyanea atra Hillebr., adde: West-Maui: Mauka of McGregor, rain forest, II. (Hb. Degener n. 22067! 22245! - B., W.); Ridge N. Of Amalu stream, 1300m, corolla dark claret (Hb. Degener n. 25022! - W..).

Cyanea magnifica E. Wimm. spec. nov. — Truncus ad 2 m altus et 1 dm in diam. Petioli crassi, 3-4 cm longi, scabri tuberculis acutis sparsis praediti. Folia oblongo-obovata, 74 x 17 cm (unum folium in nostro specimine tantum adest!), apice rotundata et brevissime apiculata (?), ad basin in petiolum longe sensim angustata, margine irregulariter callose denticulata, (c. 5 dentes pro cm), membranacea, supra glabra, subtus pallidiora, scabriuscula, in nervis hirsutula, nervus medius crassus et valde prominens, nervi secundarii 50-53 utrinque et sub angulo 70-80° subrecte excurrentes. Pedunculus crassus, solitarius in axillis foliorum superiorum, floribus corymbosis in vertice, longus?; pedicelli c. 20 mm longi, hirsutuli, basi bractea lineari 15-20 mm longa hirsutula muniti. Hypanthium obconico-oblongum, 10 mm longum, 5 mm in apice latum, hirsutulum, lobi calycis 20 mm longi, 3 mm lati, lineares, obtusi, mucronulati, integri, extus hirsutuli, suberecti. Corolla 65 mm longa, subarcuata, hirsutula, tubus 40 mm longus, 5 mm latus (in statu compresso), lobi sublineares, 10-15 mm longi, demum recurvati. Filamenta 50 mm longa, glabra: antherarum tubus glaber, 14 mm longus, 3 mm latus, 2 inferiores apice barbatae. — Fig. 2b.

Hawaii: Hilo, near Stainback Highway, Panaewa forest lg. Anny Greenwell 10.VIII.1950 (Hb. Degener n. 20715! - W.).

Diese Art steht der C. gibsonii ziemlich nahe, unterscheidet sich durch das in den Blattstiel lang und schmal verenger Blatt, dessen Unterseite blaß und mit zerstreuten Knötchen- und krausen Haaren besetzt ist,wahrscheinlich auch durch die Blüte.

This species is close to C. gibsonii, but differs in the long and slender petiole and the narrow leaf blade whose underside is pale with scattered nodules and covered with frizzy hair, also likely different in the bloom.


Page 818

p 60/19

Cyanea gayana Rock var. duvelii Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 50, f. 7. — Truncus inermis, ad 3 m altus, in vertice foliis densis coronatus. Folia subsessilia, lanceolato-oblonga, 55-80 x 10-13 cm, apice subacuminata, basi acuta, margine callose denticulata, supra nitida, subtus dense pubescentia. Pedunculi 6-8 cm longi; pedicelli 1.8-2 cm longi. Calyx purpureus, lobi crassi, triangulares, acuminati, 5 mm longi. Corolla pallide lilacina et obscure striata, ad 35 mm longa, intus albo-grisea. Bacca subglobosa, aurantiaca. — Fig. 3.

Kauai: SE. end of the island, in the forest on the flat adjoining Mt. Kahili, c. 1000m, 15.II.1956 coll. cum Albert A. Duvel, Associate Forester (Rock n. 25675 - Bish. M.); Hanahanapuni, 7 miles NE. of Kahili, c. 300m (Noel Krauss n. 16 - Bish. M., diese nur 1,50 m hoch gleicht mehr dem Typus).


Fig. 3. Cyanea gayana Rock var. duvelii Rock.

Aus Samen gezogen im botan. Garten Kopenhagen. Nat. Größe des Stammes 3 m.

Grown from seeds in Botan. Garten Kopenhagen. Natural size of trunk 3 m.


var. wainihaensis Rock l.c. 56, f 11. — Folia obovata, basi in petiolum 5 cm longum angustata, 32 x 13 cm, chartacea, supra glabra, subtus sparsissime puberula. Pedunculus 56 cm longus, subhirsutus; pedicelli 5-10 mm longi. Calyx subglobosus, lobi triangulares, acuti, 4 mm longi. Corolla 4 cm longa, subglabra.

Kauai: Wainiha Valley, 200 m, in rain forest along stream 24.II.1927 (L.H.McDaniels n. 866 - Bish. M.).

p 61/21

Cyanea grimesiana Gaudich.

Clavis varietatum:

1. Folia dense hirsuta petiolis hirsutis et muricatis. Corolla puberula; calycis lobi lineares acuminati. var. hirsutifolia
1' Folia glabra, interdum costa subtus et petioli muricati; si folia subtus pubescentia vide var. lydgatei 2
2. Calycis lobi pro maxima parte connati 3
2' Calycis lobi inter se soluti vel basi parum connati 4
3. Tubus loborum calycis cylindricus 25-35 mm longus, loborum pars libera lanceolata 4-10 mm longa var. cylindrocalyx
3' Tubus loborum calycis 8 mm tantum longus, loborum pars libera ovata 12-16 mm longa var. lydgatei
4. Calycis lobi inter se soluti vel basi paulo connati 5
4' Calycis lobi late lanceolati 10-13 mm longi, 4-6 mm lati var. munroi
5. Calycis lobi sublineares acuti, basi interdum parum connati; corolla alba glabra var. mauiensis
5 Calycis lobi liberi lanceolati 10-36 mm longi, 8-12 mm lati; folia glabra, in costa subtus et petioli muricati var. grimesiana

var. grimesiana, adde: Central Haleanau Gulch, south of Kaala, shrubby slopes, 1030 m, VI. (Hb. Degener n. 24350! - W.); small gulch north of Opaeula, on steep dark shrubby slope, VII. (Hb. Degener n. 24350! - W.).

var. hirsutifolia Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 64. — Petioli hirsuti, muricati; folia pinnatifida, 30 cm longa, supra subglabra, subtus hirsuta, pinnae 6-10 cm longae, sinuato-dentatae. Pedunculi puberuli, supra medium multobracteati. Calycis lobi lineares, acuminati, subglabri, uninervati. Corolla 40 mm longa, puberula, lobi hirsuti. — Fig. 10b.

Oahu: Waianae Mts., Kaaikukai (G.W.Russ, Oktober 1929 - Bish. M.).


Page 819

Cyanea shipmanii Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 44, f. 3, 4. — Arbor 3-4 m alta trunco robusto, interdum a basi ramoso, muricato. Plantae novellae undique dense muricatae. Folia in vertice coronam laxam formantia, pinnata, in ambitu subelliptica, in medio latiora, 30 x 14 cm, pinnis late sessilibus lobatis, segmento terminali 4-5-lobato vel irregulariter inciso, nervo mediano crasso, pubescente, petiolo 2,5-5,5 cm longo, sparse muricato. Inflorescentia pubescens: pedunculus ad 3 cm longus, bracteatus; pedicelli 1 cm longi vel plus. Calycis turbinati viridis lobi oblongi, purpurei, tubum eius superantes. Corolla 45 mm longa, pallide virenti-alba, apice flava, in dorso fissa tantum per longitudinem 2 cm, lobi tenuiter muricati. Filamenta connata, alba, pubescentia. Antherarum tubus caeruleo-albus, dense pilis albis vestitus, antherae 2 inferiores albo-penicillatae. Stylus in summa parte incrassatus et purpureus, stigmatis lobi subrotundi, viriduli, subtus annulo pilorum alborum ornati.

Hawaii: Northeastern slopes of Mauna Kea, above Onomea, Papikou, 1800m, collected with H. Shipman Dec. 1955 (Rock n. 25619 - Bish. Mus.).

Diese schöne Cyanea gehört an die Seite der C. ferox Hillebr. von Molokai, der sie bis auf die deutlich gefiederten Blätter, den glatten Kelch mit kürzeren Kelchzipfeln und die kleinere weißlich-haarige Korolle sehr ähnlich ist. Sie scheint - nach rocks Meinung - einer der ältesten Typen der Gattung Cyanea zu sein und gedeiht in einter geologisch sehr alten Höhenregion, wohin sonst keine andere Cyanea mit fiederteiligen Blättern (C. asplenifolia, C. grimesiana) emporsteigt.

This beautiful Cyanea is near to C. ferox Hillebr. Molokai, with which it is very similar, significantly the pinnate leaves, smooth calyx with shorter lobes and the smaller white-haired corolla. It seems - according to Rock - to be one of the oldest types of the genus Cyanea and thrives in the very old geological, high altitude region where otherwise no other Cyanea with pinnate leaves (C. asplenifolia, C. grimesiana) grows.

p 62/23

Cyanea ferox Hillebr. var. laevicalyx Skottsb. in Acta Horti Gotoburg. XV (1944) 487. — Caulis aculeatus. Pedunculi ad 30 mm longi, plus minusve aculeati, 6-flori; pedicelli ad 10 mm longi, subhirti in medio bibracteolati. Hypanthium obconico-cylindraceum, laeve, lobi calycini lineari-oblongi vel subovati, obtusi, 8-10 mm longi, 34 mm lati. Corolla alba vel albo-rubra, 75 mm longa, angusta, subcurvata, apice hamato hirsuto. Stamina 70 mm longa: filamenta hirsuta, antherarum tubus albus, 10-11 mm longus.

Molokai: Top of Pelekunu ridge, west-side (Skottsberg n. 3402).

p 63

Cyanea horrida (Rock) Degener & Hosaka in Degener, Fl. Hawaiiens., fam. 339, tab. (1940). — C. ferox var. horrida Rock in Torrey Bot. Club Bull. XXXXIV (1917) 235 et Hawii. Lobelioid. (1919) 245, t. 133-145. — Frutex a basi ramosus, rami purpurascenti-virides, novelli dense, postea minus dense aculeati. Petioli c. 15 cm longi; folia pinnati-secta, in ambitu oblongo-elliptica, c. 50 cm longa, 15 cm lata, in lacinias c. 24 partita, hae ovato-lanceolatae, irregulariter et saepe profunde dentatae, utrinque muricatae, subtus insuper ad nervos et venas hirtae. Pedunculi 2-7 cm longi, versus verticem c. 10 flores gerentes, aculeati; pedicelli 25 mm longi, supra medium bibracteolati; basi bracteis 20-30 mm longis. Calycis tubus obconico-oblongus, 12 mm longus, 10-nervatus, hirtellus; lobi lineares, acuti, 13-16 mm longi, 4 mm lati, muricato-denticulati. Corolla 80 mm longa, curvata, viridula, ad basin et in nervis longitudinalibus et lobis obscure purpurea et muricato-pilosa, tubus c. 40 mm longus et 10 mm diametiens, lobi superiores c. 25 mm longi, ceteri subbreviores. Stamina 70 mm longa, purpurascentia; antherae 15 mm longae, apice subbreviores. Stamina 70 mm longa, purpurascentia; antherae 15 mm longae, apice omnes longo-pilosae. Stylus viridis, stigma purpureum.

Ost-Maui: adde: North of Kuiki in a dense jungle beyond theh boundary of the Haleakala section of the Hawaii National Park (Hb. Degener n. 12543).

p 63/25

Cyanea solanacea Hillebr., adde: Molokai: Seitental des Mapulehu-Tales in feuchtem Wald, 23.VII.1928 (Degener n. 7790! 7791! - B.).


Page 820

p 64/27

Cyanea quercifolia (Hillebr.) E. Wimm. — Supple: Truncus 11 cm in diametro, producens 17 ramos erectos 5 m vel plus metra altos, tota planta fere 6 m alta, verticem in solem extendens, Aliud specimen c. 2 m altum 4 ramos erectos fere a basi proferens, trunco aculeato, sed pili plerumque delapsi. Corolla alba, leviter viridulo-tincta, extus versus apicem purpurascens, iste color descendit per marginem petalorum ur linear subtilis usque ad mediam fere partem corollae. Stamina alba, stigma viridulum, stylus partim purpurascens.

Molokai: South of Pepeopae and head of Waihanau stream in rain forest (Degener n. 7785! 7787a! - B., W.); upper end of Hanalilolilo pipe-line (Degener 7788!); head of Waikolu Valley, rainswept shrubby slope (Hb. Degener n. 22135! 23729! - B., W.).

Cyanea marksiae Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 52, f. 8. —Planta frutescens, ad 2 m alta, excepto flore, undique aculeis viridi-purpureis obsita. Petioli 6-8 cm longi, aculeati. Foliorum lamina obovato-oblonga, 25-30 x 8-10 cm, acuta, basi subrotundata, utrinque aculeata, supra obscure virenti-purpurascens et opaca, subtus pallida, reticulata, margine repando-crenulata. Pedunculi solitari-axillares, 5-8-flori, 5-10 mm longi, basi bracteati; pedicelli 20 mm longi, pubescentes, basi bracteolati. Calycis receptaculum, oblongum, puberulum, nitidum, viride, ad 15 mm longum, 8 mm latum; lobi lanceolati, acuti, puberuli, 10 mm longi, basi 4 mm lati. Corolla atropurpurea, hirsuta, arcuata, apice submuricata, 8 cm longa, 8 mm lata; lobi lineares, acuminati, fere aequilongi, coerulescenti-marginati. Staminum tubus purpurascens, glaber; antherae purpureae, 2 inferiores apice penicillatae. (Diagn. auct.).

Hawaii: South Kona, McKandles Ranch, on slopes of Mauna Loa, 1200 m, in mixed rain forest, 10.XII.1956, flowers buds (Rock n. 25631 Holotypus, n. 25631a, flourishing - Bish. M.).

Diese schöne Art hat Rock zu Ehren der Frau A. Lester Marks benannt, welche sie zuerst entdeckt hat und dann in ihren Garten pflanzte, wo sie blühte, und so die ganze blühende Pflanze beschrieben werden konnte. Sie wächst auf gefallnen, moosbedeckten Stämmen von Cibotium und treibt aus einem Wurzelstock viele Stämme empor. Verwandt it Cyanea nolimetangere Rock, von der sie sich hauptsächlich durch die Blüte unterscheidet.

This beautiful species was named by Rock in honor of Mrs. A. Lester Marks who was the first to discover it and plant it in her garden where it flourished, thus the entire plant could be described. It grows on fallen, mossy trunks of Cibotium and from a rhizome many stems arise. It is related to Cyanea nolimetangere Rock from which it differs primarily in the bloom.

Cyanea bryanii Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 47, f. 5, 6. — Truncus simplex, 2-3 m altus, solidus, luteo-muricatus usque fere ad apicem, corona foliorum 150 cm lata et laxa terminatus. Folia oblanceolato-oblonga, 30-50 x 10-16 cm, obtuso-acuminata, sensim attenuata in petiolum 18-22 cm longum crasso-carnosum, sparse muricatum, lamina inaequaliter eroso-dentata, glabra, nitida, sed venae leviter muricatae, supra obscuro-viridis, subtus pallidius viridis. Pedunculi solitari-axillares, 18-22 cm longi, foliaceo-bracteati, in apice brevi-bracteati. Pedicelli 15-20 mm longi, muricati. Calycis tubus obconicus, 6-7 mm longu; lobi anguste laceolati, acuminati, 45 mm longi. Corolla candida, arcuata, 50 mm longa, in medio 10 mm lata, versus apicem fissa per longitudinem 20 mm; lobi anguste lanceolati. Stamina libera a corolla, albo-viridia; antherae virides, inferiores penicillatae. Bacca aurantiaca, subglobosa, 10 mm longa, 8 mm lata. — Fig. 4.

Hawaii: Waiakea Forest Reserve back of Hilo, 3000 m, in dense rain forest under tree ferns, 2.XII.1955 (Rock n. 25500 Holotypus).

Diese Art ist verwandt mit Cyanea rollandioides Rock, ist aber größer und trägt eine schüttere Blätterkrone, der Blütenstiel ist viel länger und hat blattartige Brakteen, während das Blütenstielchen ohne Brakteolen ist. Junge Pflanzen haben eiförmige blätter (12x6 cm), die unregelmäßig eingeschnitten sind, auf der Mittelrippe und den Venen Stacheln haben. — Die Art ist benannt nach L. William Bryan, Associate Forester, der mit Rock diese Pflanze gesammelt hat.

This species is related to Cyanea rollandioides Rock, but is larger and has a sparse crown of leaves, the peduncle is much longer and has leaf-like bracts while the pedicels have not bracteoles. Young plants have oval leaves (12x6 cm) which are irregularly cut and have spines on the midrib and veins. — Named after William L. Bryan, Associate Forester who collected this plant with Rock.


Fig. 4. Cyanea bryanii Rock. — Photo Rock.

Baum mit palmartigem Habitus, bis 3 m hoch. Insel Hawaii.

Tree with palm-like habit, up to 3 m tall. Hawaiian Islands.


Page 821

Cyanea mceldowneyi Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 43. — Caulis simplex, 2-3 m altus, muricatus. Plantae juveniles dense muricatae. Petioli et folia vetusta aculeis carent. Folia ovato-oblonga, 17-27 x 6-8 cm, irregulariter crenato-dentata, glabra, supra aculeis luteis, subtus aculeis purpureis munita. Petioli 15-55 mm longi, aculeati. Pedunculi 15-25 mm longi, crassi, aculeati. Pedicelli 10 mm longi, hirsuti. Hypanthium ovatum, lobi calycini late oblongi, obtusi, subglabri, 1-3-nervii. Flores et fructus ignoti. (Diagn. auc.) - Fig. 5a.

East Maui: Northern slopes of Haleakala, west of Waikamoi in rain forest, 2.II.1954 (Rock n. 25610 - Bish. M.); Honomanu Gulch, V. 1911 (Rock n. 8796 - Bish. M.).

Auch diese Art ist Cyanea rollandioides Rock verwandt, sie unterscheidet sich durch den sehr kurzen Pedunculus und den steifhaarigen Pedicellus, durch die Abwesenheit von blattähnlichen Brakteen am Pedicellus und die breiten Kelchzipfel. — Benannt nach Mr. George Mceldowney von Kula auf Maui.

This species is related to Cyanea rollandioides Rock. It differs in the very short peduncle, stiff hairy pedicel, the absence of leaf-like bracts on the pedicel and the broad sepals. — Named after Mr. George McEldowneyi of Kula on Maui.

Cyanea pulchra Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 58, f. 12. — Suffrutex inermis. Petioli 4-11 cm longi. Foliorum lamina obovato-oblonga, chartacea, supra glabra, subtus puberula, 14-16 x 6-13 cm, apice breviter acuta, basi acuta, subrotundata vel subcordata, margine denticulata. Pedunculi 2-7 cm longi, apice bracteis 2-6 mm longis praediti. Pedicelli 15-25 mm longi, fere in medio minute bibracteolati. Calycis tubus oblongo-obconicus, puberulus, 8-10 mm longus; lobi anguste triangulares, acuminati, 5-12 mm longi. Corolla "obscure magenta", intus "alba", 40-60 mm longa, falcata, puberula, apice subhirsuta. Fructus ignotus. (Diagn. auct.)

Hawaii: Hamakua, Hiilawe Valley, Waipio, VII.1909 flowering (Rock n. 4664 Holotypus, n. 4663 - Bish. M.); Waipio, Upper Hamakua Ditch trail, 1000 m, I.1932 (St. John et Hosaka n. 11470 - Bish. M.).

Diese Art steht der Cyanea fernaldii Rock nahe und wurde von Rock und z. T. auch von mir zu dieser Art gestellt, ist aber verschieden durch das Fehlen der Stacheln, durch die Blattform und den kürzeren Pedunculus.

This species is near Cyanea fernaldii Rock and has been questioned by Rock and me, but it differs by the absence of spines, the leaf shape and the shorter peduncle.

Cyanea linearifolia Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 60, f. 13. — Caulis simplex, 2,5 m altus Folia linearia, 28-33 x 0,3-0,6 cm, apice cuspidata, ad basin sensim, in petiolum 4-7 cm longum angustata, margine revoluta, glabra, Pedunculus tenuis, 6-7 cm longus, 10-12-florus; pedicelli 12-15 mm longi. Hypanthium subglobosum, glabrum, lobis dentiformibus. Corolla arcuata, glabra, ciricter 20 mm longa. (Diagn. auct.).

Kauai: Hii Mountains, probably near the Lydgate Mountain Cabin (J. M.Lydgate - Bish. M.).

p 70/38

Cyanea angustifolia (Cham.) Hillebr. var. elliptica (Rock) E.Wimm. — C. angustifolia f. elliptica Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 64. — Folia ovato-elliptica, 10-12 x 4-5 cm, apice acuta, basi rotundata, margine fere usque ad basin dentata, petioli 4-6,5 cm longi. Pedunculi 15-18 mm longi, filiformes; pedicelli 5-10 mm longi. Corolla glabra, 20-25 mm long. — Fig. 5c.

Maui West: Ridge west of Waihee, VIII. 1910 (C. N. Forbes — Bish. M.).

var. isabella E. Wimm. var. nov. — A planta typica differt foliis latioribus (18 x 7 cm), elliptico-oblongis, glaberrimis Pedunculo 65 mm longo, pedicello 20 mm longo. Corolla 20 mm longa, virenti-alba et purpurascenter suffusa.

Maui West: Wailuku, Black Gorge, bottom of gorge, near waterfall, 16. XI. 1954 (Otto et Isa Degener n. 23750! — W.).


Fig. 5. a Cyanea mceldowneyi Rock. — b. Cy. coriacea (A. Gray) Rock var. serratifolia Rock (Typus! Webste n. 1636). — c. Cy. angustifolia (Cham.) Hillebr. var. elliptiica (Rock) E. Wimm. (Typus! Forbes - Bish. M.). — d. Cy. chockii Rock (Chock n. 972). — Photo Bishop Mus.


Page 822

Cyanea dentata E. Wimm. spec. nov. — Caulis vel rami herbacei, hirtelli. Petiolus subcrassus, 4-8 cm longus, pubescens; lamina foliorum oblonga, 21-28 x 6-9 cm, apice acuta, mucronulata basi subrotundata, margine dentata - dentes antrosum curvati, basi grossius, sursum sensim minus profunde dentata - supra sparsissime crispo-hirtella, subtus imprimis folia juniora, densius crispo-hirtella, nervi secundarii 25-27 sub angulo subrecto leviter ascendentes, venae fere invisibiles. Pedunculus deest, alabastra tantum in specimine nostro adsunt; pedicelli 15 mm longi, hirtelli. Hypanthium semi-obovoideum, glabrum, 4,5 mm longum, lobi calycini triangulares, obtusi, ciliolati, 1 mm longi, sinus inter eos rotundati. Alabastrum (majus) 30 mm longum, in medio 3 mm latum, subarcuatum. Antherarum tubus glaber, 10 mm longus, 2 inferiores apice penicillatae. Inflorescentia 10 flores habet - Fig 6.

Oahu: Northeast Ride of Puu Kanehoa, near top in wet forest, 31.III.1940 (Hb. Degener n. 12750! - B).

Der Blüte nach scheint sich diese neue Art der Cyanea angustifolia anzuschließen, sie hat aber zum Unterschied von dieser längliche breitere Blätter mit fast ferundeter bis breitspitziger Basis, mit groben hackiggekrümmten Zähnen, längeren Antheren. Die jüngeren Teile der Pflanze sind ziemlich dicht behaart.

By the bloom, this new species seems connected to Cyanea angustifolia, but it has the distinction of elongated, broader leaves with a base almost rounded to broadly pointed, with coarse teeth curved teeth, and longer anthers. The younger parts of the plant are densely hairy.

p 72/42

Cyanea coriacea (A. Gray) Rock var. serratifolia Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 65. — Frutex 2 m altus. Petioli 7-8 cm longi. Lamina foliorum late lanceolata, 28-30 x 7-8 cm, apice acuta, basi subacuta, margine acuto-serrata, chartacea, supra glabra, subtus pallida, in costa puberula. Pedunculi 3-5 cm longi, hirsuti; pedicelli 1,5-2 cm longi, hirsuti. Corolla alba, 30-40 mm longa, 3 mm lata. filamenta glabra; antherae 8 mm longae, purpureae, glabrae. — Fig. 5b.

Oahu: Waianae Mountains, Puu Kanehoa, on dry wooded ridge, 700 m, flowering, 13.VI.1948 (G.L.Webster n. 1636 - Bish. M.).

Diese Varietät unterscheidet sich von der Art durch die papierartigen, scharf gesägten Blätter, die behaarte Infloreszenz und die weiße Korolle, von der var. fauriei durch den kurzen Pedunculus.

This variety differs from the type by the paper-like, sharply serrate leaves, the hairy inflorescence and white corolla; from the variety fauriei by the short peduncle.


Page 823

Cyanea chockii Rock in Occas. Pap. Bishop. Mus. XXII (1957) 58. — Frutex (?) intermis. Folia lanceolata, 10-12,5 x 1,5-2 cm, apice acuminata, ad basin in petiolum 25-35 mm longum angustata, margine crenato-denticulata, supra glabra, subtus sparse pubescentia in nervis. Pedunculi 8-10 mm longi, luteo-pilosi, apice bracteati; pedicelli 6-8 mm longi, filiformes, pilosi. Hypanthium ovoideum vel globosum, hirtellum, 6 mm longum, 5 mm latus; lobi breves, triangulres, hirtelli. Corolla 25 mm longa, purpurascens (?), hirtella, in dorso fissa usque ad basin, lobi sublineares, apice hirsuti. Bacca ovoidea. — Fig. 5d.

Kauai: Waimea, Na Pali Kona Forest Reserve, Kapukapaia Ridge, Ka Lehua Hakihaki, Waialeale trail, 1400 m, 18.VIII.1953 (A.K.Chock n. 972 - Bish. M.).

Der Cyanea spathulata nahe stehend, unterscheidet sie sich von ihr besonders durch die kurzen Blütenstiele, die gleich wie die Korolle behaart sind.

Related to Cyanea spathulata, it differs from it by the short flower stalks which, like the corolla, are hairy.

p 72/43

Cyanea spathulata (Hillebr.) Heller, adde: Arbor 4 m alta et pauciramosa, calyx virtenti-purpureus, corolla alba virenti-suffusa (Deg.).

Cyanea crispohirta E. Wimm. spec. nov. — Habitus ignotus, Cyanea copelandii similis. Caulis in parte superiore 7 mm diametiens, tuberculis sparsis et pilis crispis vestitus sicut petioli et pedunculi. Petioli 7-9 cm longi, c. 3 mm in diam.; lamina foliorum oblonga usque elliptica, 24-30 x 11-13 cm, apice acuminata, basi subrotundata usque late acuta, margine leviter undulata vel repanda et conferte denticulata, supra glabrescens, subtus in nervis densius, inter nervos sparsius crispo-pilosa, nervi secundarii c. 15 utrinque sub angulo 80-60° ascendentes. Pedunculi 30-45 mm longi, solitarii in axillis foliorum superiorum, subpatentes, versus apicem pluriflori; pedicelli c. 16 mm longi, crispo-pilosuli, fere in medio inconspicue bibracteolati. Calycis tubus obconico-oblongus, pilosulus, 9 mm longus; lobi anguste triangulares, apice subrecurvati, 2 mm longi. Corolla 45 mm longa, "alba purpurascenti-suffusa", pilosula, tubus 26 mm longus, rectus apicem versus curvatus, 4 mm latus (in statu compresso), lobi lineares, superiores 15, 3 inferiores c. 10 mm longi. Filamentorum tubus 40 mm longus, glaber; antherarum tubus 8 mm longus, stramineus, glaber, 2 inferiores apice barbatae. — Fig. 7a.

Hawaii: in wet jungle between Glenwood and 29 miles, 18.VI.1929 (Degener n. 7870! - W.).

Diese Art ähnelt der C. copelandii und unterscheidet sich von ihr durch die größeren, a Grund meist gerundeten Blätter, ihre Behaarung mit untermischten sehr kleinen Knötchenhaaren. In meiner Monnographie II, 761 führte ich sie als Cyanea multispicata Lévl. an, besseres Material zeigte, daß sie eine neue Art darstellt, was auch die Ansicht Dr. Rocks ist, der die Pflanze im Wiener Herbar sah.

This species is similar to C. copelandii but differs from it by the larger leaves with the base usually rounded and by the hairs mingles with very small nodules. In my Monograph II, 761, I treated this as Cyanea multispicata Lévl., but better material showed me that it represents a new species, which is also the view of Dr. Rock, who saw the plant in Vienna's herbarium.

p 74

Cyanea rockii E. Wimm. spec. nov. — Caulis multi-cicatricosus, saltem superne ± crispo-hirtus, apice foliosus, digiti crassitie. Petioli 20 mm longi, supra canaliculati, hirsutuli; folia membranacea, supra glabra, subtus in nervis prominentibus hirsutula, in venis planis parce hirsutula, nervi secundarii c. 15 utrinque, sub angulo fere acuto ascendentes, lanceolata, 12-18 x 2,5-3 cm, utrinque acuta, margine callose denticulata - 8 denticuli obtusiusculi pro cm - in pagine inferiore pallidius viridia, pili e tuberculo minutissimo et pilo longiore constantes. Pedunculi 7-10 mm longi, hirti, saepe 3-flori; pedicelli 8-15 mm longi, basi brevi-bracteati, hirti. Calycis tubus longi-obconicus, 10 mm longus, apice 4 mm latus, hirtus; lobi dentiformes, 2 mm longi. Corolla 38 mm longa, hirta, parum curvata, in medio 3 mm lata, tubus 12 mm longus, lobi c. 10 mm longi. Staminum tubus 36 mm longus; antherae 6,5 mm longae, glabrae, 2 inferiores apice penicillatae. — Fig. 7b.

Kauai: Kokee-Alakai, telephone-line trail, 1200 m, bog forest, 1.II.1950 (Hatheway & Lane n. 428! - W.).

Eine schöne Pflanze, der C. larrisonii ähnlich, unterscheidet sich durch die fast doppelt so breiten Blätter, ihre lanzettlich Form und Zähnung und der nur blass rgrünlichen Unterseite, durch die Pedicelli, den lang-verkehrtkegeligen Kelch und andere Korolle. Von Dr. Rock als gute neue Art bezeichnet, ohne sie zu benennen, weshalb ich der Art zu Ehren desselben seinen Namen gab.

A beautiful plant, similar to C. larrisonii, characterized by the leaves almost twice as broad, lanceolate shaped with perforations, and the pale green leaf undersides, pedicels, the long-inverted conical calyx as well as the corolla. Rock considered this a new species, but did not name it, so I honor him by giving this species his name.


Fig. 7. a Cyanea crispohirta E. Wimm. (Degener b. 7870). — b Cy. rockii E. Wimm (Hatheway & Lane n. 428).


Page 824

p 74/49

Cyanea stictophylla Rock var. inermis Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 63. — Arbor 5-6 m alta, inermis, ramis rectis paucis. Pars trunci carnosa puberula. Petioli 15-35 mm longi, puberuli; foliorum lamina oblonga, 25-37 x 5-8 cm, apice acuminata, basi angustata, margine inciso-denticulata, supra glabra, subtus puberula. Pedunculi 30 mm longi, subglabri; pedicelli 13-22 mm longi, basi bracteati. Flores ignoti. Calycis lobi in fructu immaturo 3-4 mm longi. — Fig. 8.

Hawaii: South Kona, Honaunau Forest Reserve in dense rain forest, 1400 m, 9.III.1957 (Rock n. 25703 - Bish. M.).

Die Varietät unterscheidet sich von der var. stictophylla durch das Fehlen der Stachelhaare, durch die breiteren, länglichen Blätter und die ungefähr doppelt kürzeren Blüten- und Blütchensntiele.

The variety differs from var. stictophylla by the absence of the spiked hairs, the wider, elongated leaves and flowers and buds approximately half the size.


Fig. 8. Cyanea stictophylla Rock var. inermis Rock. — Photo Rock.

Cyanea membranacea Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 63. — Folia obovato-oblonga, 25 x 6 cm, membranacea, utrinque puberula, margine inaequaliter serrata, apice acuta, basi subacuminata, petioli 4-6 cm longi, hirsuti. Inflorescentia hirsuta; pedunculi 2-4 cm longi et pedicelli 0,5-1 cm longi, hirsuti; hypanthium puberulum, calycis lobi brevissimi, triangulares, denticulati, apice hirsuti. Corolla 3 cm longa, hirsuta. Antherarum tubus pilis albidis insuturis obsitus. (Diagn. sec. Rock, non vidi, nisi Photo orig.). — Fig. 9.

Oahu: Waianae Mountains, Kaaikukai, X.1929 (G.W.Russ! Typus). — Bish. M.

Diese ungenügend bekannte Art ist verwandt mit Cyanea knudsenii, von der sie sich wenigstens habituell gut unterscheidet.

This insufficiently known species is close to Cyanea knudsenii, from it differs in habit.


Fig. 9. Cyanea membranacea Rock (Typus! Russ). — Photo Bishop Mus.

p 75/50

Cyanea hirtella (H.Mann) Rock var. striata E. Wimm. var. nov. — Caulis 4 m altus, pilis strigosoformibus plus minusve vestitus. Folia lanceolata, 20 x 3,5 cm, apice longe sensimque acuta, ad basin in petiolum 4-5 cm longum angustata. Pedunculi 10, pedicelli 8 mm longi. calycis lobi triangulares, 1,5 mm longi. Corolla 35 mm longa, inferne albo-viridis, ceterum extus et intus albida et longitudinaliter obscure violaceo-striata, lobis intensius violaceis et albido-marginatis. Tubus staminum albidus et fusco-striatus, glaber; antherae 9 mm longae.

Kauai: Southeast rim of Kalalau Valley, rain forest, 7.IX.1955 (Degener n. 23866! - W.).

var. subglabra E. Wimm. var. nov. — Dense multiramosa caule glabro. Petioli 3-5 cm longi; lamina foliorum glabra, laevis, lanceolata usque obovato-lanceolata, margine denticulata. Pedunculi et pedicelli adpresse hirti. Calycis lobi dentiformes, 1 mm longi. Corolla 35 mm longa, sparse hirta. Tubus antherarum 7 mm longus, glaber.

Kauai: Kokii, near Rangerstation, rain forest, 23.IX.1955 (Hb. Degener n. 23990! - W.).


Page 825


Fig. 10. a Cyanea longipedunculata Rock. — b Cy. grimesiana Gaudich. var. hirsutifolia Rock (Typus ! Russ). — c Cl. leptoclada Rock var. urceolata Rock. — d Cl. waimeae Rock var. longisepala Rock. — Photos Bishop Mus.

Cyanea longipedunculata Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 54, f. 9, 10. — Caulis erectus, eramosus, 2-4 m altus, interdum plures caules e radice exsurgentes, inermes, dense pilosi, lignosi, ad verticem foliosum, subherbacei, lacte luteo impleti. Petioli 2-4 cm longi; folia dense albo-pilosa (foliis novellis splendorem argenteum reddentibus), obovata, 18-30 x 10-12 cm, apice acuminata, basi subacuta usque subrotundata, margine eroso-dentata. Pedunculi 12-18 cm longi, villosi, 15-30 flores gerentes; pedicelli 10 mm longi, hirsuti. Hypanthium oblongum, glabrum, 6 mm longum; lobi calycini anguste lanceolati, 4 mm longi. Corolla 25 mm longa, albo-viridis, purpureo-striata, glabra, semi-fissa in dorso; lobi 2 laterales 7 mm longi, 3 lobi medii subbreviores. Columna filamentorum albida, apicem versus puberula; antherarum tubus viridulus, 8 mm longus in suturis pilosus, 2 inferiores antherae apice penicillatae. Stigma purpureum. (Diagn. auct.) — Fig. 10a.

Hawaii: Hilo Forest Reserve, in Kipuka of the Mauna Kea Saddle Road, c. 1400 m, in dense rain forest, 5.XII.1956 (Rock n. 25630 - Holotypus, n. 25750, 25751 - Bish. M.).

Von der ähnlichen Cyanea pilosa A. Gray unterscheidet sie sich leicht durch die dicht behaarten und vielmais längeren Pedunculi.

Similar to Cyanea pilosa A. Gray, but differs slightly in hairiness and much longer peduncles.

p 761/53a

Cyanea floribunda E. Wimm. nach Rock (Occas. Pap. Bishop Mus. QQIII, 1961, p. 75) ist damit identisch C. pilosa A. Gray vatr. glabrifolia Rock, diese Varietät ist also auf p. 77 zu streichen und als Synonym zu der genannten Art zu stellen.

Cyanea floribunda E. Wimm. to Rock (Occas. Pap. Bishop Mus. QQIII, 1961, p. 75) is identical to C. pilosa A. Gray var. glabrifolia Rock, this variety is described on page 77 and is now synonymous with the type mentioned.

Clermontia Gaudich.

Sect. I. Clermontia

Calyx tam longus quam corolla, saltem in alabastro, connatus, coloratus, cum corolla deciduus.

p 82/2

Clermontia leptoclada Rock var. holopsila E. Wimm. adde: Hawaii: Pololo Valley, open woods, 22.III.1930 (Degener n. 7816! - K., NY.).

var. urceolata Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 39.

Frutex ramosus 3-5 m altus foliis oblongo-lanceolatis, margine serrulatis, petiolis 4-5 cm longis glabris vel puberulis. Pedunculi 10-12 mm tantum longi; pedicelli 15 mm longi glabrati. Hypanthium urceolatum cum lobis glabrum. Corolla purpurea, 25-30 mm longa. Bacca urceolata aurantiaca. — Fig. 10c.

Hawaii: Kohala Mts., 1000 m, 20.III.1957 (Rock n. 25737! - Bish. M.).

p 82/3

Clermontia hawaiiensis (Hillebr.) Rock adde: Molokai: Maunakui, in forest, 8 ft. high branching, 15.IV.1928 (Degener n. 7826! - B. specimen mancum, 2 alabastra tantum adsunt, fortasse var. n. refert). — Hawaii: Kapoho Ppuna, sunny forest (Degener n. 7815! 7819! specimina fere glabra!); Hilo, jungle (Degener n. 2190); Bird Park, Kilauea (Degener n. 18074! - alle NY.).


Page 826

Clermontia lindseyana Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXIII (1962) 67, f.2. — Frutex vel arbor 5-6 m alta, truncus 20 cm vel plus in diam., ramuli hirsuti. Folia obovato-oblonga, 22-24 x 5-8,5 cm, apice acuta, apiculata, in petiolum crassum 4-6 cm longum angustata, margine denticulata, subcoriacea, supra nitida, glabra, subtus pallida, dense pubescentia. Pedunculi 25-30 mm longi, crassi, hirsuti, 2-flori; pedicelli 1,5-2 cm longi, cusbri, infra apicem bibractelati. Hypanthium turbinatum, luteo-viride, 10-costatum, puberulum, 20 mm altum, 20-22 mm superne latum, lobi longitudine corollae, virides, puberuli, 56 mm lati. Corolla 7-9,5 cm longa, pallide viridis vel alba, albido-pubescens. Staminum tubus albus, glaber; antherae albidae, glabrae, 10 mm longae, 2 ineriores apice penicillatae. Bacca globosa, aurantiaca, 5-5,5 cm in diam. — Fig. 11a.

Hawaii: Nordost-Abhang des Berges Mauna Kea, im Metrosideros-Wald über Onomea in Puakala Gehege 1, Papaiku, 1800-2000 m, III.1957 (Th. Lindsey, Rock n. 25768! - Bish. M. nur mit Blütenknospen; zwei Meilen westlich von Puu Oo, 2000 m, 5.IV.1957 (Lindsey & Mrs. W.J.Stephens) Hb. Rock n. 25900! - Typus Bish. M.); Mauna Kea, Ostabhand Puu Kala, 2000 m, I.1958 (Rock n. 26030! - Bish. M.).

Diese Clermontia hat die größten Blüten und Früchte. Sie steht zwischen Cl. hawaiiensis und Cl. kakeana und zeichnet sich aus durch ihre-dicht behaarten Blätter, ihre weißen, sternartig ausgespreizten Blumenblätter und die großen Beeren, die im reifen Zustande keine Rippen zeigen. Die Staminal-Röhre ist matt-weiß wie die innere Seite der Korolle. — Benannt zu Ehren des Herrn Thomas und Frau Jane Lindsey, Entdecker dieser Art und um die Lobelioideen-Forschung sehr verdient. Von den oben genannten Exemplaren habe ich nur die von Dr. Rock mir gesandten Photos gesehen.

This is the Clermontia with the largest flowers and fruits. It stand between Cl. Hawaiiensis and Cl. kakeana and is distinguished by its hairy leaves, it white, star-like outspread petals and large berries which does not have ribs when mature. The staminal tube is matt-white as is the inside of the corolla. — Named in honor of Mr. Thomas and Mrs. Jane Lindsey, discoverer of this species and to Lobelioid research very deserved. Of the specimens mentioned above, I have only seen photos sent by Dr. Rock.


Fig. 11. a Clermontia lindseyana Rock. — b Cl. parviflora Gaudich. — Photo Rock.

var. livida Rock in l.c., 69. — Arbor 3-4 m alta. Folia obovato-oblonga, apice acuta, 15-18 cm longa, supra fusco-virida, subtus livida, prope marginem fusco-purpurea. Corolla minor, 6 cm longa. Bacca ignota.

Hawaii: Ostabhang des Mauna Kea, Puu Kala im Metrosideros-Wald, 2000 m, I.1958 (Rock n. 26029 - Bish. M.).

p 83/4, 762

Clermontia kakeana Meyen, adde: Ovarium albidum, 10-costatum, calycis lobi virentes, corolla virenti-lutea, staminum tubus albidus, superne cum antheris 10 mm longis purpurascens.

Oahu: Red Hill and Pitso trail; Cenral Haleanau gulch, S. of Kaala, 1000 m (Hb. Degener n. 17883! 20891! - NY., W.). — Molokai: Western branch of Mapulehu Valley (Degener n. 18061! - W.). — West-Maui: Kailua, shrubby roadside; south ridge of Jao Valley (Degener n. 17141! 17142! - NY.); near Makamakaole stream (Hb. Degener 21138! - W.); Makai of Hailaau, Kaulelewelewe, common on shrubby sunny slopes; lower part of Honokohau Valley, ditch trail, among bushes of Dicranopteris (Hb. Degener n. 25027! 25029! - W.).

f. gracilis E. Wimm. f. nov. — Folia longius petiolata 5 cm (loco 3 cm in typo), oblongo-lanceolata 17x3,5 cm, acuta, subtus brevissime hirtella fere ut in pl. typ.; pedunculus subcrassior, 25 mm longus, pedicelli 15 mm longi (loco 20 et 10 mm). Hypanthium 12 mm longum, 10 mm latum; corolla gracilior et longior, 42-45 mm longa et in medio 7 mm lata (loco 40 et 9 mm); filamenta 35 mm, antherae 11 mm longae. Bacca fortasse oblongo-globosa.

Maui: Keanae Valley, open woods, 660 m, 27.VII.1954 (Hb. Degener n. 237782! - W.).

Zu berichtigen wäre bei dem Namen Cl. kakeana Meyen, es soll heißen nicht, "Reise um die Welt", sondern "Reise um die Erde". Der Name "Kakeana" leitet sich nicht, wie hillebrand erklärt, von "Jack" her (siehe Anmerkung auf Seite 83), sondern von dem malaischen Work "Kakea" = weißer Berg; er ist ungefähr 550 m hoch, liegt bei 21,19° n. Br. und 157,49° w..L. und soll heute den Namen "Round top" führen (Deg.).

To rectify the name of Cl. kakeana Meyen, note that it is not "Reise um die Welt" but "Reise um die Erde." And that the name "Kakeana" is not derived, as Hillebrand declared, from "Jack" (see note on page 83) but from the Malay word "Kakea" = White Mountain; it is about 550 m high and is loated at 21.19°N, 157.49°W, and is now caled "Round Top" (Deg.)


Page 827

p 84/5, 762

Clermontia kohalae Rock, adde: Hawaii: Forest above of "Old Koa Mill", Kilauea Forest Reserve, Keauhou, 1200 m, 29.X.1950 (Hatheway & Richards n. 435! - W.); Pololo-Honokanenui region and Pololo Valley, 450 m (Hb. Degener n. 21878! 21900! - B., W.)

var. hiloensis E. Wimm. — Supple: Folia lanceolata etiam angutiora 20 x 3,2 cm, adpresse callose denticulata, utrinque omninno glabra, petioli ad 4 cm longi. Pedunculi 1-2 cm longi, 2-3-flori pedicelli 1-1,5 cm longi, interdum in medio longius bibracteolati. Hypanthium ± obconicum vel oblongo-urceolatum, 12-18 mm longum, apice 8 mm latum. Antherae 12 mm longae. Bacca matura non visa, verisimiliter ellipsoidea vel oblongo-urceolaris, 25 mm longa (?), 12 mm lata.

Hawaii: Saddle Road (Degener n. 20014!).

Diese Varietät ist auch der Cl. hawaiiensis nahe verwandt, ist aber durch die kahlen Blätter, die Blütenstiele und durch Kelch und Frucht verschieden, ähnlich auch die typische Art.

This variety is also closely related to Cl. hawaiiensis, but is different in the glabrous leaves, the peduncles, calyx and fruit, very similar to the species type.

p 84/6

Clermontia montis-loa Rock f. molokaiensis E. Wimm. f. nov. — Differt a planta typica foliis majoribus, 20 x 5,5 cm, pedunculo 12 mm longo et pedicello 8 mm longo (in specimine alabastra tantum adsunt), calycis pars ovarii semi-globosa.

Molokai: Western bracnh of Mapulehu Valley, forest, 20.VII.1928 (Degener n. 7847! - NY.).

Die var. tenuifolia Skottsb. in Acta Horti Gotoburg. II (1926) 269 zieht der Autor. l.c. XV (1944) 489 zu Clermontia parviflora var. grandis Rock, s. diese!

The var. tenuifolia Skottsb. in Acta Horti Gotoburg. II (1926) 269 and the same author l.c. XV (1944) 489 draws towards Clermontia parviflora var grandis Rock, s. this!

Clermontia convallis E. Wimm. spec. nov. — Caulis glaber, laevis. Folia subcoriacea, glabra, opaca, lanceolata, 18-20 x 3-3,2 cm, acuta val breviter acuminata, ad basin longe sensimque angustata in petiolum 2-3 cm longum, margine conferte adpresse callose denticulata - dentibus 6 pro cm - supra nervis impressiusculis, subtus nervis secundariis 20 utrinque prominulis. Pedunculi (in nostro speicmine manco) non bene cognoscendi, verisimiliter breves (6 mm?), hirtelli, 3-4-flori (?); pedicelli circiter 20 mm longi, hirtelli, in medio 2 bracteolis anguste linearibus 9 mm longis muniti. Calyx longitudinem corollae aequans, glaber; eius pars ovarii in pluribus floribus oblongo-campanulata, in paucis magis turbinata. Corolla evoluta deest! Alabastra tubo subrecto ad apicem perparum curvato, maximum eorum 32 mm longum, glabrum. Antherarum tubus glaber. — Fig. 12a.

Hawaii: East slope of Pololo Valley, 11.VIII.1926 (Degener n. 2186! - NY.).

Leider gestattet das mangelhafte, aber anderen Clermontias wenig ähnliche Material keine ausführlichere Beschreibung. Die Art dürfte der Clermontia montis-loa am nächsten stehen, ist aber durch die Form und Kahlheit der Blätter, die Pedicelli und das Hypanthium deutlich verschieden.

Unfortunately, like other Clermontias, the small amount of material does not allow a more detailed description. This species is likely closest to Clermontia montis-loa but differs significantly in the shape of thee glabrous leaves, the pedicels and the Hypanthium.


Fig. 12. a Cyanea convallis E. Wimm. b Cl. aspera E. Wimm

a) Zeichnung nach einem Exemplar im Herb. N. York.

a) Drawing from a copy in New York Herbarium

p 86/8

Clermontia persicifolia Gaudich. — Cl. epiphytica St. John, vide Nr. 15.

Oahu: Pupukea-Kahuku, forest near summit, common (Hb. Degener n. 20719! 24102! - W.); summit of Kaala (Degener n. 17699! - NY); Peahinaia trail; Palehua-Palikea trail, Waianae ts.; Wiliwilinui Ridge; near Summit Ridge, 1 mile SE. of Black Junction (Hb. Degener n. 12785! 19278! 19712! 20545! - K., NY., W.).

Clermontia aspera E. Wimm. spec. nov. — Caulis vel ramus a pilis striguli-formibus asperatus. Petioli 3 cm longi, crassi, crispo-pilosi. Lamina foliorum oblongo-lanceolata, 37 x 7,5 cm, acuta vel brevi-acuminata, basi inaequalis: acuta et leviter subrotundata, margine repando-denticulata (dentes callosi c. 4 pro cm), membranacea, supra glabra, nitida, subtus minute strigulosa, nervi laterales c. 30 utrinque sub angulo subrecto a costa crasso-prominente paulo curvatim excurrentes. Pedunculus axillari, crassus, hirtus, 2-florus, 25 mm longus; pedicelli 20 mm longi, glabrati. Calyx longitudinem corollae aequans; pars ovarii semi-globosa vel late turbinata, 10-12 mm longa, glabra, 10-nervata. Corolla (nondum plene evoluta) 55 mm longa, in medio 12 mm lata, valde curvata. — Fig. 12b.

Oahu: East Ridge of Manoa Valley, 23.III. (Degener & Martinez! - Typus, W.).

Den Blättern nach würde man diese Art eher für eine Cyanea oder Rollandia halten, aber die Infloreszenz läßt keinen Zweifel walten, daß es sich um eine Clermontia handelt, aus der Nähe der Cl. oblongifolia.

From the leaves, this appears rather like a Cyanea or Rollandia, but the large inflorescence is that of a Clermontia without a doubt, near to Cl. oblongifolia.


Page 828

p 86,88

Clermontia oblongifolia Gaudich. adde: Oahu: Palikea, Waianae Mts. (Hb. Degener n. 19276 - W.); Palehua-Palikea trail (Hb. Degener n. 19277! - W..); Palikea, at top in forest, 1030 m (Hb. Degener n. 2143! 20900! - W.). — Lanai: Mts. of Koele (Forbes n. 44L!). — var. brevipes E. Wimm. — Molokai; Ohialele Pali in rain forest 8.V.1928 (Degener n. 7836! 7846! - B., NY., K.); above Pali (Degener n. 7824! - W.).

p 88/12

Clermontia grandiflora Gaudich. var. grandiflora — West-Maui: Mauka of McGregor in sheltered rainy jungle gulch, 7 ft. h., sprawling weak branched shrub (Hb. Degener n. 22065 b! - B., W.); Hailaau, Kaulalewelewe, 1000 m (Hb. Degener n. 25020! - W.); along trail north of Puu Kukui summit, fogswept sheltered open gulch 1500m, 5 ft. h., densely leafy single trunked twiggy tree, 25.III.1959 (Hb. Degener n. 25024! - W.).

var. vulgata f. nitida E. Wimm. f. nov. — Folia tenui-chartacea, utrraque pagina valde nitida. Pedunculi et pedicelli fructiferi terni (3) cm longi.

Lanai: Puu Alii, 14.VII.1940 (E. Ordonez in Hb. Degener sine no.! - NY.).

Clermontia loyana Rock in Occas Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 36, f. 1. — Arbor 3-4 m alta, truncus 10 cm in diametro, candelabri formiter ramosa. Petioli 1-4 cm longi. Lamina folii oblongo-lanceolata, 10-22 x 2-4 cm, apice acuta, ad basin acuta et decurrens, margine undulata irregulariter callose denticulata, supra glabra, nitida, subtus purpurascens, nitida, puberula praeter nervum medianum prominentem et nervos prominentes laterales. Pedunculi 2-3 cm longi, 2-flori, crassi, puberuli, bracteis 2-4 cm longis prope apicem insertis; pedicelli 15-20 mm longi, bibracteolati. Hypanthium turbinato-campanulatum, purpurascens, 10-costatum, costa dorsalis crasso-prominens, lobi calycini connati et corollam primo includentes, mox corolla se elongante 2-3 cm breviores sunt quam corolla efflorata et demum cum ea decidunt. Corolla virenti-purpurea, puberula, subcurvata, 50 mm longa, 20 mm lata; lobi corollae uno excepto se solvente connati manent. Staminum tubus purpureus, 60-65 mm longus, glaber; antherae 15 mm longae, 2 inferiores apice longe albo-pilosae. Lobi lati stigmatis infra eos annulo e pilis albis constante muniti.

Hawaii: Southern slopes of Mauna Loa, South Kona, between Komakawei and Kaunene on the McCandles Ranch, 2000 m on the grassy upplands, 14.III.1956 lg. cum Mrs. A. Lester Marks, R. Trent, K. Isenberg (Rock n. 25651! - Bish. M.).

Der Korolle nach gleicht diese neue Art der Cl. grandiflora und erinnert auch an die Cl. rockiana, die auch in diesem Gebiere wächst. — Benannt zu Ehren der Frau A. Lester (Loy) Marks, die sich um die Erhaltung der Flora Hawaiis sehr bemüht.

The corolla of this new species is similar to Cl. grandiflora and also somewhat like Cl. rockiana that grow well in this area. — Named in honor of Mrs. A. Lester (Roy) Marks who is very concerned about the conservtion of Hawaiian flora.


Page 829

p 92/18

Clermontia parviflora Gaudich. — Supple: Interdum species etiam (ex notis Degeneri) arbor pyramidalis, 5 pedes alta, foliosa; ovarium viride versus apicem fuscescenti-purpureum; pagine interior perianthi, stamina, stylus alba viridi-tincti; corolla intus alba, extus purpurascenti-rosea. Pedunculus etiam ad 7 mm longus sicut pedicelli, hirti. Varietates difficulter distingui possunt, ut sequentes ostendunt.

1. Folia chartacea, apice breviter acuminata, subtus subpubescentia vel subglabra 2
1' Folia tenuia, longius acuminata, cum calyce glabra var. umbraticola
2. Pedunculi 2-flori; coolla 30-35 mm longa; folia et pedunculi paru minora var. intermedia
2' Pedunculi 3-7(9)-flori 3
3. Corolla 20-25 mm longa; bacca ovoidea var. parviflora
3' Corolla ad 45 mm longa; bacca subglobosa, 25 mm in diam. var. grandis

var. parviflora — Folia subobovato-oblonga vel oblongo-elliptica, c. 10 x 4 cm, breviter acuminata, basi subacuta, denticulata, tenui-petiolata, sparsissime pubescentia in pagine inferiora. Pedunculi 10-12 mm longi, 3-9-flori, pedicelli parum breviores. Corolla 20-25 mm longa. Bacca ovoidea, c. 9 mm longa. — Fig. 11b.

Adde Olau forest; Kohala, Kulani Prison road; Pololo-Honokanenui region along ditch trail, open forest and small gulch; Kohala, Kaukini Cabin (Hb. Degener n 20960! 21791! 21879! 21879 a, b, c, d! 21880! 21880a! - W.).

var. umbraticola Skottsb. in Acta Horti Bot. Gotoburg. II (1926) 270. — Folia tenuia, longius acuminata, cum pedunculis et calyce galberrima. Corolla c. 20 mm longa (?), lilacino-fusca, intus cremeo-alba (Skottsb.), lavendulacea extus (Greenwell).

Hawaii: Kulani road just off Saddle Road, common, c. 800 m, 12.IV.1950 lg. Anny Greenwell (Hb. Degener n. 20648! - W.); Panaewa forest (Hb. Degener n. 20950! - W.); along Saddle Road, 7 miles from Hilo, 600 m, IX. (Hb. Degener n. 20177! 20332! - W.); Hilo forest (Hillebrand & Lydgate! - W., zu löschen bei var. parviflora in I. no. 18 in Pflanzenr.).

var. intermedia Skottsb. in Acta Horti Bot. Gotoburg. XV (1942-44) 489. — Folia minora, 7-9(-12) x 2,5 -3,5 (-4,5) cm, subtus praecipue in nervis parce pubescentia, elliptico-lanceolata, petioli 1,5-2,5 cm longi, pedunculi 0,8-1,5 cm longi, biflori. Corolla 3-3,5 cm longa.

Hawaii: Kohala Mts., above Kamuela (Skottsberg n. 1136); upper Hamakua ditch trail, between Koiawe and Alakahi Valleys, c. 1100 m, fl/fr. 7.IX. (Sk. n. 3149, 3149b); Waipio headwaters, fl. 20. VI. (Sk. n. 3511). Diagn. auct., specimina non vidi!

var. grandis Rock, Haw. Lobel (1919) 339 in textu — Specimen non vidi, diagnosin in opere meo p. 92, no. 18. Plura de speciminibus Hillebrandii vide apud Rock p. 339.

var. calycina Rock vide sub Cl. waimeae var. longisepala Rock et confer notas Rockii post hanc varietatem in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII, p. 42.


Sect. II. Clermontioideae Hillebr.

Calycis lobi discreti et jam ab initio multo breviores quam corolla, persistentes et fructum coronantes.

p 93/19

Clermontia tuberculata Forbes, adde: Maui: Olida, along pipe-line trail in rain forest, fr. 29.VI.1927 (Degener n. 2950! - NY.).


Page 830

p 93/20

Clermontia clermontioides (Gaudich.) Heller, adde: Kauai: Nördlich von Wahiawa, VI.1926 (Degener n. 7851! 7854!); Waineke swamp, Kokee (Degener n. 7855!); nordöst. von Kalalau im Regenwald, 1300 m (Hb. Degener n. 20455!); östl. von Kalalau, Lookout und Mohihi, Kokee Region, 13.I.1952 (Hb. Degener n. 21636! 21636a!); Alakai swamp among bushes and trees, corolla red without, greenish white within, stamens greenish white, 19.I.1952 (Hb. Degener n. 21727! - W.).

var. hirsutiflora Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 39. — Arbor 5 m alta. Folia ovato-oblonga, 17,5 x 5,5 cm, petiolo 3-6 cm longo. Pedunculi 1 cm longi, hirsuti, pedicelli eadem longitudine, hirsuti. Calycis tubus obconicus vel oblongus, hirsutus. Corolla 35 mm longa, 4-7 mm lata, purpurascens, hirsuta.

Kauai: Pole-line trail, 300 m, 31.I.1920 (Rock n. 17244 - Bish. M.).

p 94/22

Clermontia arborescens (Mann) Hillebr., adde: Planta arborea, truncus ad 20 cm in diametro, vel fruticosa, sic frequentius in insulis Molokai et Lanai; corolla in istis plantis saepius graciliior cum lobis calycis brevissimis, ovalibus, apice rotundatis, rarius late acutis.

West-Maui: Mauka of Hailaau, Kaulalewelewe, locally common, c. 1000 m III. (Hb. Degener n. 25021! 25028! - W.). — Molokai: Trail on ridge E. of Mapulehu Valley, 700 m, rain forest (St. John & Fosberg n. 12902! - Bish. M.); S. of Kaulahuki, 11.IV.1928 (Degener n. 7845! - NY., "upper base of corolla whitish to faint yellow or purplish tinged, flowers green without, greenish white within, stamens dark reddish purple", hypanthium distincte obconicum 20 x 12 mm; Pukoo, Kainalu in open rain forest lg. Degener & Murashinge (Hb. Degener n. 20163! - W.); S. of Pepeopae; S. of Ohialele, Wakolu Valley (Hb. Degener n. 7827! 7835! 7844! - NY.). — Lanai: Waialala gulch lg. E. Ordonez (Hb. Degener n. 17780! - B. K., NY.); Munro trail, along summit, VIII. (Hb. Degener n. 24351! - W.). — Kauai: Kokee (Hb Degener n. 7856! - NY.); ? Pole-line trail, 650 m, II.1927 (L.H.McDaniels n. 706! - Bish. M.).

p 94/23

Clermontia pyrularia Hillebr. — Supple: "Arbor parva ramosa, 3 m alta floribus albis" (Greenw.). Calyx oblongo-obconicus, 10-12 mm longus, 7-8 mm latus, lobi triangulares, acuminati, acuti vel obtusiusculi, 2-4 (fr.-6) mm longi. Corolla 40 mm longa subpubescens, alba. Staminum tubus glaber; antherae 10 mm longae, 2 inferiores apice longe barbatae. Bacca late obovoidea, subglabra, etiam tantum 22 mm longa, 12 mm lata.

Eine vornehme Art, die wegen ihrer bogenartig nach abwärtsgeneigten Pedunkel an Cl. drepanomorpha erinnert.

A distinguished species. Similar to Cl. drepanomorpha in the arcuate inclinded downwards peduncle.

p 95/24

Clermontia caerulea Hillebr. var. parvifolia Rock in Occas. Pap Bishop Mus. XXII (1957) 39, f.2. — Frutex epiphyticus, caldelabri formiter ramosus, ad 1,50 m altus. Folia chartacea, oblongo-lanceolata, 6-8 x 1,5-2 cm, viridia et purpurascenter suffusa, apice obtusiusculo-acuta, basi in petiolum 1,5-2 cm longum angustata. Corolla lutescenti-viridis, ad 35 mm longa, 8 mm lata, pedunculus usque ad 30 mm longus. — Fig. 13.

Hawaii: South Kona, on the land of Kealia 2, 1600 m, 14.III.1956 (Rock n. 25650! - Typus Bish. M.).

Der Strauch ist gemein in dieser ganzen Gegend, wurde aber nur als Epiphyt beobachtet.

The shrub is common all this region, but has been obsered only as an epiphyte.

Die var. degeneri Skottsb. (in Acta Horti Bot. Gotoburg XV (1942-1944) 495: Hypanthio semigloboso, tubo corollae albae crassiore) ist von der var. caerulea kaum zu unterscheiden, da alle Teile sehr variieren. Es scheint eint Art zu sein, die in ihrer Entwicklung noch nicht zur Ruhe gekommen ist.

The var. degeneri Skottsb. (in Acta Horti Bot. Gotoburg XV (1942-1944) 495: Hypanthio semigloboso, tubo corollae albae crassiore) is hardly distinguishable from var. caerulea as all parts vary. It seems to be that its development has not yet come to rest.


Fig. 13. Clermontia caerulea Hillebr.

Aus Samen gezogen im Botan. Gargen von Kopenhagen; in Hawaii ein Baum mit einem Stamm von 4-6 m Höhe und 12 cm Dicke.

Grown from seed in the Botan. Garten Copenhaguen; in Hawaii, a tree with a stemm from 4-6 m high and 12 cm thick.


Page 831

p 95/25

Clermontia rockiana E. Wimm., adde: South part of Hilo, flow. purple (Hillebrand! - K.).

Vergleiche die Bemerkungen Rocks über diese Art in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII, p. 38, wo er auf die verschiedenen Höhenstufen hinweist, in denen mehrere Arten von Clermontia in diesem Gebiet auftreten, so Cl. caerulea f. flavescens (Fig. 13) in ungefähr 4500 Fuß, die var. parvifolia in 5000 Fuß, Cl. loyana in 6000 Fuß, die Cl. rockiana in 6200 Fuß und die Cl. haleakalensis in 7000 Fuß, die größte Höhe in der bis jetzt eine clermontia gefunden worden ist.

Note the remarks of Rock on this species in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII, p. 38, where he notes to the different altitude levels at which the various species of Clermontia occur in this area: Cl. caerulea f. flavescens (Fig 13) at approximately 4500 feet, the var. parvifolia at 5000 feet, Cl. loyana at 6000 feet, Cl. rockiana at 6200 feet and Cl. haleakalensis at 7000 feet, the maximum height so far found in a Clermontia.

p 95/26

Clermontia waimeae Rock var. waimeae. — Folia oblongo-lanceolata, utrinque acuta, 12 x 3 cm, petioli 3 cm, margine conferte adpresso-denticulata, glabra. Hypanthium pyriforme, sparse hirtum; lobi 5-8 mm longi. Corolla 35 mm longa, sparse hirta.

var. obovata Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 41. — Folia obovato-oblonga, 11 x 4 cm, apice rotundato subacuta, basi acuta, petioli 1-2 cm longi. Pedunculi 2-flori, 1 cm longi, hirsuti; pedicelli 5-7 mm longi. Hypanthium oblongum usque turbinatum, 10 mm longum, puberulum; lobi calycis triangulares, 7 mm longi. Corolla 30-40 mm longa, hirtella, inferne luteolo-alba, superne purpurea.

Hawaii: Kohlala Mountains, Puu Ahia, Kawaihe, in wet forest, 1600 m, 2.I.1932 (St. John & Hosaka n. 11500 - Bish. M.).

var. longisepala Rock l.c. 42. — Folia obovata, 4-9 x 3-5,5 cm, supra glabra, subtus puberula, apice subrotundato acuta, basi acuta, petioli 15-20 mm longi, puberuli. Pedunculi 10-12 mm longi, hirsuti, 2-4-flori; pedicelli 10 mm longi, hirsuti. Calyx hirsutus, lobi sublineares, 18-20 mm longi, 1-2 mm lati. Corolla 25-30 mm longa, hirsuta. — Fig. 10d.

Hawaii: Mountains back of Waimea, c. 800 m, in rain forest, VII.1910 (Rock n. 25671 - Bish. M.).

f. lanceolata E. Wimm. f. nov. — Planta ex eodem loco et tempore a Rockio collecta, sed folia omnino lanceolata, glabra, utrinque acuta, petioli 3 cm longi. Calyx oblongo-pyriformis, lobis linearibus, basi 2 mm latis, 20 mm longis. Corolla 30 mm longa, apicem versus tantum subhirta.

Hawaii: Waimea, VII.1910 (Rock sine no.! - K.).


p 96

Rollandia Gaudich.

p 98/2

Rollandia angustifolia (Hillebr.) Rock, adde: Oahu: Wiliwilinui Ridge, rain forest, c. 800 m, 27.VI.1949 lg. Greenwell & Murashige (Hb. Degener n. 19716! - W.).

var. ochreata E. Wimm. — Oahu: Bowman trail, mauka of Honolulu, dark forest, 19.VI.1949 lg. Greenwell & Mark Kerr (Hb. Degener n. 20933! - W.).

p 99

Rollandia longiflora Wawra, adde: Oahu: Laie, west of Poamoho trail, forest, fr. 25.VIII.1935 (Hb. Degener n. 11479! - W.).


p 99

Rollandia sessilifolia Deg. — Syn.: Rollandia longiflora var. purpukea Deg., Fl. Haw. fam. 339.

Oahu: Between Pupukea and Kahuku, forest, fl. V.1931 lg. Degener, Hiray & Park.


Page 831

p 101/9

Rollandia lanceolata Gaudich. tomentella (Wawra) E. Wimm. adde: Oahu: C.C.C. Trail, Kawailoa, shrubby slope; westslope of Kaala, 900 m; Anahulu Trail, Koolau Range at summit; Pupukea-Kahuku, open forest, near top 1 mile S. of Black Junction, branched, 2 feet high, fleshy shrub, corolla dark claret (Hb. Degener n. 12055! 12195! 11480a, b! 20726! - W.).

Degener beschreibe die Blüten wiefolgt: "Calyx tube green, lobes purplish; corolla in bud greenish-white outer, 1/4 purplish-tinged and often from base with central veins of petals purplish; corolla lobes purple especially so on inner surface but with margins white; stainal column faint-purple; anthers deep purple with whitish apex".

Degener describes the flowers as follows: "Calyx tube green, lobes purplish; corolla in bud greenish-white outer, 1/4 purplish-tinged and often from base with central veins of petals purplish; corolla lobes purple especially so on inner surface but with margins white; stainal column faint-purple; anthers deep purple with whitish apex".

Rollandia degeneriana E. Wimm. ex Degener, Fl. Haw. Isl. fam. 338 (1960) c.t. — Planta Rollandiae lanceolatae et R. calycinae proxima, fortasse earum hybrida. Folia obovato-oblonga vel elliptico-oblonga, 30 x 10 cm, apice subacuminata, ad basin in petiolum ad 8 cm longum angustata, margine crenulato-denticulata, supra tuberculis sine seta sparse, subtus pallida, nervis venisque conspicuis, pilis fuscis simplicibus furcatis intermixtis dense vestita, nervi secundarii sub angulo subrecto subcurvatim ascendentes. Pedunculi solitari-axillares, crassi, basi 9 mm diametientes, 35 mm longi, glabri, laeves, floribus 4-7 racemosis ornati; pedicelli 10 mm longi, glabri. Calycis tubus angusto-obconicus, lobi 6 mm longi, connati vel soluti, tunc pars libera loborum 1-2 mm longa et late ovata, mucronulata Corolla sigmoideo-curvata, 75 mm longa, glabra, e basi angustiore sensim dilatata (-9 mm), tubo integro 45 mm longo, lobi corollae lineares, patenti-deflexi, c. 20-30 mm longi. Staminum tubus exsertus, glaber, 82 mm longus; antherae 12 mm longae, basi pilosulae, 2 inferiores apice penicillatae.

Oahu: Pig-God trail, punaluu in forest at summit, 4.VII.1937 (Hb. Degener n. 11484! - W.).

p 103/12

Rollandia humboldtiana Gaudich., adde: Oahu: Summit of Wiliwilinui Ridge, Wailupe, 6.XI.1948 (Hb. Degener n. 19387! - W.).

Eine der schönsten Rollandia-Arten mit lang herabhängenden weißleuchtenden Blütentrauben, selten.

One of the most beautiful Rollandia species with long drooping, white glowing racemes, rare.

:
:
:


Page 887

Sect. 5. Revolutella E. Wimm.

Corolla illi sectionis Homochili simillima, sed lobi corollae omnes vel saltem 2 spiraliter revoluti (inde nomen sect. Revolutella). Omnes species insulis Sandwicensibus indigenae.

p 686/359

Lobelia hypoleuca Hillebr. var. hypoleuca f. macrophyta Rock, adde: Hawaii: Deep gorge east of Honokanenui Valley, II. (Hb. Degener n. 21886! junges, noch nicht blühendes Exemplar).

var. heterocarpa E. Wimm. — Kauai: Kaholuamano, IX. (C.N.Forbes n. 393 K! - Bish M). — Maui: On ledge between camp and Koolau Gap within Haleakala Crater, 18.VIII.1927 (Degener n. 7804! 7959! 7961! 7962! - B.).

p 687/360

Lobelia grayana E. Wimm. — Supple ad syn. L. neriifolia, Skottsberg in Acta Horti Gotoburg. XV (1944) 480.

Adde: Maui West: Mt. McGregor, common on gulch side in lower cloud belt,9.III.1952 (Hb. Degener, schwach verzweigt, ± aufrecht, 2,5-4 ft. h., nur Blattbüschel vorhanden, Blätter unterseits grauweiß). — Molokai: Head of Waikolu Valley among shrubs in cloud belt, 15.III.1952 (Degener n. 22142! W., B., frucht.). — Hawaii: Kohala Mts., upper Hamakue ditch trail, head of Kawainui Valley, c. 1150 m, IX. (Skottsberg n. 3161 - non vidi!).


Page 888

p 687/361

Lobelia yuccoides Hillebr. — Supple: Skottsberg in Acta Horti. Gotoborg. XV (1944) 479. - Adde: Oahu: In small marsh nearly overlooking head of the Makua Valley, 22.VI.1932 (Hb. Degener n. 7805! ohne Blüten!). — Kauai: East rim of the Kalalau Valley, 1000 m, 27.XII.1950 (Hb. Degener n. 21469! 22065! - B., W.).

p 690/366

Lobelia hillebrandii Rock var. paniculata Rock Hillebr. — Molokai: Upper rim of the Waikolu Valley, IV. (Degener n. 7777!); near end of the Hanalilolilo pine line, on cliff overlooking stream, IV.1928 (Degener n. 7822!, beide Exemplare nur beblätterte Sprosse ohne Blüten, daher fraglich, ob hierher gehörend!).


p 691

Sect. 6. Galeatella E. Wimm.

Flores magni in racemis terminalibus sublaxis. Corolla bilabiata: tubo recto vel subcurvato, lato, lobis 2 superioribus falcatis, patentibus vel deflexis, 3 inferioribus labium trifidum formantibus. Antherae omnes apice piloso-barbatae. Semina auriculiformia vel semi-arcuata. Plantae robustae, erectae, caulis simplex vel ramosus. Species Sandwicenses.

Clavis specierum:

1. Planta villosa, unum vel plures racemos gerens, corolla virenti-alba. Kauai. L. villosa
1' Plantae glabrae vel pars inflorescentiae tantum plus minusve vel costa folii subtus pilosa 2
2. Calycis lobi 8-12 mm longi; caulis 2-5 racemos proferens, folia lineari-lanceolata, acuta; corolla alba purpureo-striata. Kauai. L. kauaiensis
2' Calycis lobi 15-35 mm longi, glabri vel ciliati; folia oblanceolata, subacuminata 3
3. Planta oahuensis; folia 15-25 mm lata, costa subtus pubescens; bracteae lanceolatae pedicellos aequantes; corolla purpurea (in var. albida) L. gaudichaudii
3' Plantae mauienses; folia utrinque glabra, caulis simplex; bracteae oblongo-cuneatae, superne denticulatae pedicellos plus minusve aequantes; calycis lobi 15-20 mm longi L. gloria-montis
3'' Caulis ramos florigeros 5-7 gerens; bracteae lineari-lanceolatae, c. 7 cm longae, basi cilitae, pedicellos superantes; calycis lobi 28-35 mm longi L. longibracteata

p 692/365

Bei Lobelia gaudichaudii verbleibt nur die var. koolauensis Hosaka & Fosberg.

In Lobelia gaudichaudii remains only the var. koolauensis Hosaka & Fosberg.

p 693

Lobelia kauaiensis (A. Gray) Heller; Skottsb. in Acta Horti Gotoburg. XV (1944) 481. — L. gaudichaudii var. kauaensis A. Gray, E. Wimm., Camp.-Lob. II, 693. — Supple: Caulis ad 2 m altus, basi 3 cm in diametro. Folia subpetiolata, purpurascentia, coriacea, lineari-lanceolata 12-15 x 1,5-2 cm, acuta, margine revoluto minute calloso-denticulata. Inflorescentia 2-4 ramos florigeros gerens, rachis purpurea, glabra vel puberula. Pedicelli 1,5-3 cm longi; bracteae lineari-lanceolatae, purpureae, pedicellos subaequantes. Hypanthium turbinatum, 6 mm longum, lobi anguste triangulares, 6-10 mm longi, glabri vel ciliati. Corolla "Cremeo-alba et purpureo-striata", 45-55 mm longa, in medio 10 mm lata (in statu compresso), lobi 2 superiores falcati, 25 mm longi, labium inferius trifidum. Filamenta glabra, 45 mm longa; antherae 10 mm longae, apice omnes barbatae. Capsula nigrescens, ovoidea-conica, 20 mm longa, 15 mm lata. Semina lineari-reniformia, vix 3 mm longa, rubro-fusca, nitida, anguste dilute marginata. — Fig. 29.

Kauai: Alakai, bog between Lehua akanoe and Kilohana c. 1200 m, and Waialeale (Skottsberg n. 2984, 3047).


Fig. 29. Lobelia kauaiensis (A. Gray) Heller. — Photo Rock.

p 693

Lobelia gloria-montis Rock, Haw. Lob. (1919) 117, t. 17, 18, 58. — L. gaudichaudii var. gloria-montis St. John & Hosaka l.c. incl. f. kukuiensis. — Supple: Caulis ad 180 cm altus, 4 cm in diametro, glaber. Plantae novellae dense albo-pubescentes. Calycis tubus turbinatus, 15 mm longus. Filamenta, glabra, 65 mm longa; antherae 12 mm longae, cinereo-caeruleae, apice omnes barbatae. Capsula ovoideo-conica, 20 mm longa, 15 mm lata. Semina auriculiformia, dilute marginata.

p 694

Lobelia longibracteata (Rock) E. Wimm. comb. nov. — L. gaudichaudii var. longibracteata Rock l.c.

Mehrere Eigentümlichkeiten: Die bedeutende Größe, die Verzweigung und Länge der Blütentrauben (50 cm und mehr), die langen und schmalen Brakteen nebst den bis 35 mm langen Kelchzipfeln charakterisieren die zur neuen Art erhobene Varietät.

Several peculiarities: the significant size, branching and length of flower clusters (50 cm and more), the long, narrow bracts in addition to the 35 mm long calyx lobes characters that warrant elevating this variety to a new species.