DAS
PFLANZENREICH
Regni vegetabilis conspectus
____________
Im Auftrage der Deutschen Akademie der Wissenschaften zu Berlin
herausgegeben von
H. Stubbe
Redakteur S. Danert
____________
IV. 276c (108. Heft):
Campanulaceae — Lobelioideae
Supplementum
et
Campanulaceae — Cyphioideae
____________
von
F. E. Wimmer
Mit 83 Figuren, davon 70 Fig. auf 69 Kunstdrucktafeln
Ausgegeben (Bogen 53 — 66) am 15. 3.1968
____________
AKADEMIE - VERLAG · BERLIN
1968
Page 816 I. TEIL DER LOBELIOIDEEN Arten, deren Früchte beerenartig sind. Tribus I. Delisseeae Fructus bacca bilocularis, polysperma, succulenta vel sicca.
p. 411) Sub trib. I. Cyaneinae E. Wimm. Inflorescentia axillaris, racemosa vel corymbosa pedunculo versus apicem plurifloro vel in Clermontia plerumque furcato-bifloro. Species hawaiiensis indigenae. ______________________
Page 817 Delissea Gaudich. p 44/8 Delissea undulata Gaudich. var argutidentata (E.W.) E. Wimm. comb. nov. — Cyanea argutidentata E. Wimm. Pflanzenr. H. 106 (1943) 75. Folia oblonga, basi acuta, apice breviter subacuminata, margine aequaliter arguto-dentata. Pedunculi et pedicelli fere duplo longiores; hypanthium oblongo-cylindricum sicut bacca; corolla 16 mm longa tantum. Hawaii: Wald unterhalb Koa, Kanehaha-Kona (C.N.Forbes n. 263! Typus; n. 196! - Bish. M., W.). Nach Rock Synonym zu D. undulata in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 66, aber die Unterscheide lassen doch wenigstens eine Varietät erkennen. Cyanea Gaudich.
p 53/4 Cyanea leptostegia A. Gray, adde: Kauai: Kokee region, leaves of young plants (Hb. Degener n. 21514! - B., W.); Kohua Ridge (Hb. Degener n. 23903! 23958! - W.). Fig. 1. var. velutina Skottsb. — Kohua Ridge, forest (Hb. Degener n. 23904! - W.).
Cyanea carlsonii Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 60, f. 14. — Arbor palmaeformis, trunco 8 m alto, 10 cm in diam. erecto simplici, inermi, foliis coronato. Folia sessilia, oblongo-oblanceolata, 60-70 x 10 cm, apice acuta, ad basin decurrentia, margine callose denticulata, supra glabra, subtus in nervis puberula, costa crasso-carnosa et prominens. Pedunculus? Pedicelli 8-10 mm longi, carnosi, purpurei; calycis tubus obconicus, glaber, obscure purpureus, 20-30 mm longus, apice 15 mm latus, nervi 10 impressi; lobi calycini sublineares, 40-45 mm longi, 6-7 mm lati, apice rotundati, mucronulati. Corolla 45 mm longa, 4 mm lata, obscuro-purpurea, fissura dorsali ad 20 mm longa. Stamina glabra, antherae 2 inferiores apice pencillatae. — Fig. 2a. Hawaii: South Kona, Hononau Forest Reserve, 1400 m, 10.III.1957 (Rock n. 25711 - Bish. M., photo vidi).
p 56/11 Cyanea atra Hillebr., adde: West-Maui: Mauka of McGregor, rain forest, II. (Hb. Degener n. 22067! 22245! - B., W.); Ridge N. Of Amalu stream, 1300m, corolla dark claret (Hb. Degener n. 25022! - W..). Cyanea magnifica E. Wimm. spec. nov. — Truncus ad 2 m altus et 1 dm in diam. Petioli crassi, 3-4 cm longi, scabri tuberculis acutis sparsis praediti. Folia oblongo-obovata, 74 x 17 cm (unum folium in nostro specimine tantum adest!), apice rotundata et brevissime apiculata (?), ad basin in petiolum longe sensim angustata, margine irregulariter callose denticulata, (c. 5 dentes pro cm), membranacea, supra glabra, subtus pallidiora, scabriuscula, in nervis hirsutula, nervus medius crassus et valde prominens, nervi secundarii 50-53 utrinque et sub angulo 70-80° subrecte excurrentes. Pedunculus crassus, solitarius in axillis foliorum superiorum, floribus corymbosis in vertice, longus?; pedicelli c. 20 mm longi, hirsutuli, basi bractea lineari 15-20 mm longa hirsutula muniti. Hypanthium obconico-oblongum, 10 mm longum, 5 mm in apice latum, hirsutulum, lobi calycis 20 mm longi, 3 mm lati, lineares, obtusi, mucronulati, integri, extus hirsutuli, suberecti. Corolla 65 mm longa, subarcuata, hirsutula, tubus 40 mm longus, 5 mm latus (in statu compresso), lobi sublineares, 10-15 mm longi, demum recurvati. Filamenta 50 mm longa, glabra: antherarum tubus glaber, 14 mm longus, 3 mm latus, 2 inferiores apice barbatae. — Fig. 2b. Hawaii: Hilo, near Stainback Highway, Panaewa forest lg. Anny Greenwell 10.VIII.1950 (Hb. Degener n. 20715! - W.).
Page 818 p 60/19 Cyanea gayana Rock var. duvelii Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 50, f. 7. — Truncus inermis, ad 3 m altus, in vertice foliis densis coronatus. Folia subsessilia, lanceolato-oblonga, 55-80 x 10-13 cm, apice subacuminata, basi acuta, margine callose denticulata, supra nitida, subtus dense pubescentia. Pedunculi 6-8 cm longi; pedicelli 1.8-2 cm longi. Calyx purpureus, lobi crassi, triangulares, acuminati, 5 mm longi. Corolla pallide lilacina et obscure striata, ad 35 mm longa, intus albo-grisea. Bacca subglobosa, aurantiaca. — Fig. 3. Kauai: SE. end of the island, in the forest on the flat adjoining Mt. Kahili, c. 1000m, 15.II.1956 coll. cum Albert A. Duvel, Associate Forester (Rock n. 25675 - Bish. M.); Hanahanapuni, 7 miles NE. of Kahili, c. 300m (Noel Krauss n. 16 - Bish. M., diese nur 1,50 m hoch gleicht mehr dem Typus).
var. wainihaensis Rock l.c. 56, f 11. — Folia obovata, basi in petiolum 5 cm longum angustata, 32 x 13 cm, chartacea, supra glabra, subtus sparsissime puberula. Pedunculus 56 cm longus, subhirsutus; pedicelli 5-10 mm longi. Calyx subglobosus, lobi triangulares, acuti, 4 mm longi. Corolla 4 cm longa, subglabra. Kauai: Wainiha Valley, 200 m, in rain forest along stream 24.II.1927 (L.H.McDaniels n. 866 - Bish. M.). p 61/21 Clavis varietatum:
var. grimesiana, adde: Central Haleanau Gulch, south of Kaala, shrubby slopes, 1030 m, VI. (Hb. Degener n. 24350! - W.); small gulch north of Opaeula, on steep dark shrubby slope, VII. (Hb. Degener n. 24350! - W.). var. hirsutifolia Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 64. — Petioli hirsuti, muricati; folia pinnatifida, 30 cm longa, supra subglabra, subtus hirsuta, pinnae 6-10 cm longae, sinuato-dentatae. Pedunculi puberuli, supra medium multobracteati. Calycis lobi lineares, acuminati, subglabri, uninervati. Corolla 40 mm longa, puberula, lobi hirsuti. — Fig. 10b. Oahu: Waianae Mts., Kaaikukai (G.W.Russ, Oktober 1929 - Bish. M.). Page 819 Cyanea shipmanii Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 44, f. 3, 4. — Arbor 3-4 m alta trunco robusto, interdum a basi ramoso, muricato. Plantae novellae undique dense muricatae. Folia in vertice coronam laxam formantia, pinnata, in ambitu subelliptica, in medio latiora, 30 x 14 cm, pinnis late sessilibus lobatis, segmento terminali 4-5-lobato vel irregulariter inciso, nervo mediano crasso, pubescente, petiolo 2,5-5,5 cm longo, sparse muricato. Inflorescentia pubescens: pedunculus ad 3 cm longus, bracteatus; pedicelli 1 cm longi vel plus. Calycis turbinati viridis lobi oblongi, purpurei, tubum eius superantes. Corolla 45 mm longa, pallide virenti-alba, apice flava, in dorso fissa tantum per longitudinem 2 cm, lobi tenuiter muricati. Filamenta connata, alba, pubescentia. Antherarum tubus caeruleo-albus, dense pilis albis vestitus, antherae 2 inferiores albo-penicillatae. Stylus in summa parte incrassatus et purpureus, stigmatis lobi subrotundi, viriduli, subtus annulo pilorum alborum ornati. Hawaii: Northeastern slopes of Mauna Kea, above Onomea, Papikou, 1800m, collected with H. Shipman Dec. 1955 (Rock n. 25619 - Bish. Mus.).
p 62/23 Cyanea ferox Hillebr. var. laevicalyx Skottsb. in Acta Horti Gotoburg. XV (1944) 487. — Caulis aculeatus. Pedunculi ad 30 mm longi, plus minusve aculeati, 6-flori; pedicelli ad 10 mm longi, subhirti in medio bibracteolati. Hypanthium obconico-cylindraceum, laeve, lobi calycini lineari-oblongi vel subovati, obtusi, 8-10 mm longi, 34 mm lati. Corolla alba vel albo-rubra, 75 mm longa, angusta, subcurvata, apice hamato hirsuto. Stamina 70 mm longa: filamenta hirsuta, antherarum tubus albus, 10-11 mm longus. Molokai: Top of Pelekunu ridge, west-side (Skottsberg n. 3402). p 63 Cyanea horrida (Rock) Degener & Hosaka in Degener, Fl. Hawaiiens., fam. 339, tab. (1940). — C. ferox var. horrida Rock in Torrey Bot. Club Bull. XXXXIV (1917) 235 et Hawii. Lobelioid. (1919) 245, t. 133-145. — Frutex a basi ramosus, rami purpurascenti-virides, novelli dense, postea minus dense aculeati. Petioli c. 15 cm longi; folia pinnati-secta, in ambitu oblongo-elliptica, c. 50 cm longa, 15 cm lata, in lacinias c. 24 partita, hae ovato-lanceolatae, irregulariter et saepe profunde dentatae, utrinque muricatae, subtus insuper ad nervos et venas hirtae. Pedunculi 2-7 cm longi, versus verticem c. 10 flores gerentes, aculeati; pedicelli 25 mm longi, supra medium bibracteolati; basi bracteis 20-30 mm longis. Calycis tubus obconico-oblongus, 12 mm longus, 10-nervatus, hirtellus; lobi lineares, acuti, 13-16 mm longi, 4 mm lati, muricato-denticulati. Corolla 80 mm longa, curvata, viridula, ad basin et in nervis longitudinalibus et lobis obscure purpurea et muricato-pilosa, tubus c. 40 mm longus et 10 mm diametiens, lobi superiores c. 25 mm longi, ceteri subbreviores. Stamina 70 mm longa, purpurascentia; antherae 15 mm longae, apice subbreviores. Stamina 70 mm longa, purpurascentia; antherae 15 mm longae, apice omnes longo-pilosae. Stylus viridis, stigma purpureum. Ost-Maui: adde: North of Kuiki in a dense jungle beyond theh boundary of the Haleakala section of the Hawaii National Park (Hb. Degener n. 12543). p 63/25 Cyanea solanacea Hillebr., adde: Molokai: Seitental des Mapulehu-Tales in feuchtem Wald, 23.VII.1928 (Degener n. 7790! 7791! - B.). Page 820 p 64/27 Cyanea quercifolia (Hillebr.) E. Wimm. — Supple: Truncus 11 cm in diametro, producens 17 ramos erectos 5 m vel plus metra altos, tota planta fere 6 m alta, verticem in solem extendens, Aliud specimen c. 2 m altum 4 ramos erectos fere a basi proferens, trunco aculeato, sed pili plerumque delapsi. Corolla alba, leviter viridulo-tincta, extus versus apicem purpurascens, iste color descendit per marginem petalorum ur linear subtilis usque ad mediam fere partem corollae. Stamina alba, stigma viridulum, stylus partim purpurascens. Molokai: South of Pepeopae and head of Waihanau stream in rain forest (Degener n. 7785! 7787a! - B., W.); upper end of Hanalilolilo pipe-line (Degener 7788!); head of Waikolu Valley, rainswept shrubby slope (Hb. Degener n. 22135! 23729! - B., W.). Cyanea marksiae Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 52, f. 8. —Planta frutescens, ad 2 m alta, excepto flore, undique aculeis viridi-purpureis obsita. Petioli 6-8 cm longi, aculeati. Foliorum lamina obovato-oblonga, 25-30 x 8-10 cm, acuta, basi subrotundata, utrinque aculeata, supra obscure virenti-purpurascens et opaca, subtus pallida, reticulata, margine repando-crenulata. Pedunculi solitari-axillares, 5-8-flori, 5-10 mm longi, basi bracteati; pedicelli 20 mm longi, pubescentes, basi bracteolati. Calycis receptaculum, oblongum, puberulum, nitidum, viride, ad 15 mm longum, 8 mm latum; lobi lanceolati, acuti, puberuli, 10 mm longi, basi 4 mm lati. Corolla atropurpurea, hirsuta, arcuata, apice submuricata, 8 cm longa, 8 mm lata; lobi lineares, acuminati, fere aequilongi, coerulescenti-marginati. Staminum tubus purpurascens, glaber; antherae purpureae, 2 inferiores apice penicillatae. (Diagn. auct.). Hawaii: South Kona, McKandles Ranch, on slopes of Mauna Loa, 1200 m, in mixed rain forest, 10.XII.1956, flowers buds (Rock n. 25631 Holotypus, n. 25631a, flourishing - Bish. M.).
Cyanea bryanii Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 47, f. 5, 6. — Truncus simplex, 2-3 m altus, solidus, luteo-muricatus usque fere ad apicem, corona foliorum 150 cm lata et laxa terminatus. Folia oblanceolato-oblonga, 30-50 x 10-16 cm, obtuso-acuminata, sensim attenuata in petiolum 18-22 cm longum crasso-carnosum, sparse muricatum, lamina inaequaliter eroso-dentata, glabra, nitida, sed venae leviter muricatae, supra obscuro-viridis, subtus pallidius viridis. Pedunculi solitari-axillares, 18-22 cm longi, foliaceo-bracteati, in apice brevi-bracteati. Pedicelli 15-20 mm longi, muricati. Calycis tubus obconicus, 6-7 mm longu; lobi anguste laceolati, acuminati, 45 mm longi. Corolla candida, arcuata, 50 mm longa, in medio 10 mm lata, versus apicem fissa per longitudinem 20 mm; lobi anguste lanceolati. Stamina libera a corolla, albo-viridia; antherae virides, inferiores penicillatae. Bacca aurantiaca, subglobosa, 10 mm longa, 8 mm lata. — Fig. 4. Hawaii: Waiakea Forest Reserve back of Hilo, 3000 m, in dense rain forest under tree ferns, 2.XII.1955 (Rock n. 25500 Holotypus).
Page 821 Cyanea mceldowneyi Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 43. — Caulis simplex, 2-3 m altus, muricatus. Plantae juveniles dense muricatae. Petioli et folia vetusta aculeis carent. Folia ovato-oblonga, 17-27 x 6-8 cm, irregulariter crenato-dentata, glabra, supra aculeis luteis, subtus aculeis purpureis munita. Petioli 15-55 mm longi, aculeati. Pedunculi 15-25 mm longi, crassi, aculeati. Pedicelli 10 mm longi, hirsuti. Hypanthium ovatum, lobi calycini late oblongi, obtusi, subglabri, 1-3-nervii. Flores et fructus ignoti. (Diagn. auc.) - Fig. 5a. East Maui: Northern slopes of Haleakala, west of Waikamoi in rain forest, 2.II.1954 (Rock n. 25610 - Bish. M.); Honomanu Gulch, V. 1911 (Rock n. 8796 - Bish. M.).
Cyanea pulchra Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 58, f. 12. — Suffrutex inermis. Petioli 4-11 cm longi. Foliorum lamina obovato-oblonga, chartacea, supra glabra, subtus puberula, 14-16 x 6-13 cm, apice breviter acuta, basi acuta, subrotundata vel subcordata, margine denticulata. Pedunculi 2-7 cm longi, apice bracteis 2-6 mm longis praediti. Pedicelli 15-25 mm longi, fere in medio minute bibracteolati. Calycis tubus oblongo-obconicus, puberulus, 8-10 mm longus; lobi anguste triangulares, acuminati, 5-12 mm longi. Corolla "obscure magenta", intus "alba", 40-60 mm longa, falcata, puberula, apice subhirsuta. Fructus ignotus. (Diagn. auct.) Hawaii: Hamakua, Hiilawe Valley, Waipio, VII.1909 flowering (Rock n. 4664 Holotypus, n. 4663 - Bish. M.); Waipio, Upper Hamakua Ditch trail, 1000 m, I.1932 (St. John et Hosaka n. 11470 - Bish. M.).
Cyanea linearifolia Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 60, f. 13. — Caulis simplex, 2,5 m altus Folia linearia, 28-33 x 0,3-0,6 cm, apice cuspidata, ad basin sensim, in petiolum 4-7 cm longum angustata, margine revoluta, glabra, Pedunculus tenuis, 6-7 cm longus, 10-12-florus; pedicelli 12-15 mm longi. Hypanthium subglobosum, glabrum, lobis dentiformibus. Corolla arcuata, glabra, ciricter 20 mm longa. (Diagn. auct.). Kauai: Hii Mountains, probably near the Lydgate Mountain Cabin (J. M.Lydgate - Bish. M.). p 70/38 Cyanea angustifolia (Cham.) Hillebr. var. elliptica (Rock) E.Wimm. — C. angustifolia f. elliptica Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 64. — Folia ovato-elliptica, 10-12 x 4-5 cm, apice acuta, basi rotundata, margine fere usque ad basin dentata, petioli 4-6,5 cm longi. Pedunculi 15-18 mm longi, filiformes; pedicelli 5-10 mm longi. Corolla glabra, 20-25 mm long. — Fig. 5c. Maui West: Ridge west of Waihee, VIII. 1910 (C. N. Forbes — Bish. M.). var. isabella E. Wimm. var. nov. — A planta typica differt foliis latioribus (18 x 7 cm), elliptico-oblongis, glaberrimis Pedunculo 65 mm longo, pedicello 20 mm longo. Corolla 20 mm longa, virenti-alba et purpurascenter suffusa. Maui West: Wailuku, Black Gorge, bottom of gorge, near waterfall, 16. XI. 1954 (Otto et Isa Degener n. 23750! — W.).
Fig. 5. a Cyanea mceldowneyi Rock. — b. Cy. coriacea (A. Gray) Rock var. serratifolia Rock (Typus! Webste n. 1636). — c. Cy. angustifolia (Cham.) Hillebr. var. elliptiica (Rock) E. Wimm. (Typus! Forbes - Bish. M.). — d. Cy. chockii Rock (Chock n. 972). — Photo Bishop Mus. Page 822 Cyanea dentata E. Wimm. spec. nov. — Caulis vel rami herbacei, hirtelli. Petiolus subcrassus, 4-8 cm longus, pubescens; lamina foliorum oblonga, 21-28 x 6-9 cm, apice acuta, mucronulata basi subrotundata, margine dentata - dentes antrosum curvati, basi grossius, sursum sensim minus profunde dentata - supra sparsissime crispo-hirtella, subtus imprimis folia juniora, densius crispo-hirtella, nervi secundarii 25-27 sub angulo subrecto leviter ascendentes, venae fere invisibiles. Pedunculus deest, alabastra tantum in specimine nostro adsunt; pedicelli 15 mm longi, hirtelli. Hypanthium semi-obovoideum, glabrum, 4,5 mm longum, lobi calycini triangulares, obtusi, ciliolati, 1 mm longi, sinus inter eos rotundati. Alabastrum (majus) 30 mm longum, in medio 3 mm latum, subarcuatum. Antherarum tubus glaber, 10 mm longus, 2 inferiores apice penicillatae. Inflorescentia 10 flores habet - Fig 6. Oahu: Northeast Ride of Puu Kanehoa, near top in wet forest, 31.III.1940 (Hb. Degener n. 12750! - B).
p 72/42 Cyanea coriacea (A. Gray) Rock var. serratifolia Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 65. — Frutex 2 m altus. Petioli 7-8 cm longi. Lamina foliorum late lanceolata, 28-30 x 7-8 cm, apice acuta, basi subacuta, margine acuto-serrata, chartacea, supra glabra, subtus pallida, in costa puberula. Pedunculi 3-5 cm longi, hirsuti; pedicelli 1,5-2 cm longi, hirsuti. Corolla alba, 30-40 mm longa, 3 mm lata. filamenta glabra; antherae 8 mm longae, purpureae, glabrae. — Fig. 5b. Oahu: Waianae Mountains, Puu Kanehoa, on dry wooded ridge, 700 m, flowering, 13.VI.1948 (G.L.Webster n. 1636 - Bish. M.).
Page 823 Cyanea chockii Rock in Occas. Pap. Bishop. Mus. XXII (1957) 58. — Frutex (?) intermis. Folia lanceolata, 10-12,5 x 1,5-2 cm, apice acuminata, ad basin in petiolum 25-35 mm longum angustata, margine crenato-denticulata, supra glabra, subtus sparse pubescentia in nervis. Pedunculi 8-10 mm longi, luteo-pilosi, apice bracteati; pedicelli 6-8 mm longi, filiformes, pilosi. Hypanthium ovoideum vel globosum, hirtellum, 6 mm longum, 5 mm latus; lobi breves, triangulres, hirtelli. Corolla 25 mm longa, purpurascens (?), hirtella, in dorso fissa usque ad basin, lobi sublineares, apice hirsuti. Bacca ovoidea. — Fig. 5d. Kauai: Waimea, Na Pali Kona Forest Reserve, Kapukapaia Ridge, Ka Lehua Hakihaki, Waialeale trail, 1400 m, 18.VIII.1953 (A.K.Chock n. 972 - Bish. M.).
p 72/43 Cyanea spathulata (Hillebr.) Heller, adde: Arbor 4 m alta et pauciramosa, calyx virtenti-purpureus, corolla alba virenti-suffusa (Deg.). Cyanea crispohirta E. Wimm. spec. nov. — Habitus ignotus, Cyanea copelandii similis. Caulis in parte superiore 7 mm diametiens, tuberculis sparsis et pilis crispis vestitus sicut petioli et pedunculi. Petioli 7-9 cm longi, c. 3 mm in diam.; lamina foliorum oblonga usque elliptica, 24-30 x 11-13 cm, apice acuminata, basi subrotundata usque late acuta, margine leviter undulata vel repanda et conferte denticulata, supra glabrescens, subtus in nervis densius, inter nervos sparsius crispo-pilosa, nervi secundarii c. 15 utrinque sub angulo 80-60° ascendentes. Pedunculi 30-45 mm longi, solitarii in axillis foliorum superiorum, subpatentes, versus apicem pluriflori; pedicelli c. 16 mm longi, crispo-pilosuli, fere in medio inconspicue bibracteolati. Calycis tubus obconico-oblongus, pilosulus, 9 mm longus; lobi anguste triangulares, apice subrecurvati, 2 mm longi. Corolla 45 mm longa, "alba purpurascenti-suffusa", pilosula, tubus 26 mm longus, rectus apicem versus curvatus, 4 mm latus (in statu compresso), lobi lineares, superiores 15, 3 inferiores c. 10 mm longi. Filamentorum tubus 40 mm longus, glaber; antherarum tubus 8 mm longus, stramineus, glaber, 2 inferiores apice barbatae. — Fig. 7a. Hawaii: in wet jungle between Glenwood and 29 miles, 18.VI.1929 (Degener n. 7870! - W.).
p 74 Cyanea rockii E. Wimm. spec. nov. — Caulis multi-cicatricosus, saltem superne ± crispo-hirtus, apice foliosus, digiti crassitie. Petioli 20 mm longi, supra canaliculati, hirsutuli; folia membranacea, supra glabra, subtus in nervis prominentibus hirsutula, in venis planis parce hirsutula, nervi secundarii c. 15 utrinque, sub angulo fere acuto ascendentes, lanceolata, 12-18 x 2,5-3 cm, utrinque acuta, margine callose denticulata - 8 denticuli obtusiusculi pro cm - in pagine inferiore pallidius viridia, pili e tuberculo minutissimo et pilo longiore constantes. Pedunculi 7-10 mm longi, hirti, saepe 3-flori; pedicelli 8-15 mm longi, basi brevi-bracteati, hirti. Calycis tubus longi-obconicus, 10 mm longus, apice 4 mm latus, hirtus; lobi dentiformes, 2 mm longi. Corolla 38 mm longa, hirta, parum curvata, in medio 3 mm lata, tubus 12 mm longus, lobi c. 10 mm longi. Staminum tubus 36 mm longus; antherae 6,5 mm longae, glabrae, 2 inferiores apice penicillatae. — Fig. 7b. Kauai: Kokee-Alakai, telephone-line trail, 1200 m, bog forest, 1.II.1950 (Hatheway & Lane n. 428! - W.).
Page 824 p 74/49 Cyanea stictophylla Rock var. inermis Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 63. — Arbor 5-6 m alta, inermis, ramis rectis paucis. Pars trunci carnosa puberula. Petioli 15-35 mm longi, puberuli; foliorum lamina oblonga, 25-37 x 5-8 cm, apice acuminata, basi angustata, margine inciso-denticulata, supra glabra, subtus puberula. Pedunculi 30 mm longi, subglabri; pedicelli 13-22 mm longi, basi bracteati. Flores ignoti. Calycis lobi in fructu immaturo 3-4 mm longi. — Fig. 8. Hawaii: South Kona, Honaunau Forest Reserve in dense rain forest, 1400 m, 9.III.1957 (Rock n. 25703 - Bish. M.).
Cyanea membranacea Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 63. — Folia obovato-oblonga, 25 x 6 cm, membranacea, utrinque puberula, margine inaequaliter serrata, apice acuta, basi subacuminata, petioli 4-6 cm longi, hirsuti. Inflorescentia hirsuta; pedunculi 2-4 cm longi et pedicelli 0,5-1 cm longi, hirsuti; hypanthium puberulum, calycis lobi brevissimi, triangulares, denticulati, apice hirsuti. Corolla 3 cm longa, hirsuta. Antherarum tubus pilis albidis insuturis obsitus. (Diagn. sec. Rock, non vidi, nisi Photo orig.). — Fig. 9. Oahu: Waianae Mountains, Kaaikukai, X.1929 (G.W.Russ! Typus). — Bish. M.
p 75/50 Cyanea hirtella (H.Mann) Rock var. striata E. Wimm. var. nov. — Caulis 4 m altus, pilis strigosoformibus plus minusve vestitus. Folia lanceolata, 20 x 3,5 cm, apice longe sensimque acuta, ad basin in petiolum 4-5 cm longum angustata. Pedunculi 10, pedicelli 8 mm longi. calycis lobi triangulares, 1,5 mm longi. Corolla 35 mm longa, inferne albo-viridis, ceterum extus et intus albida et longitudinaliter obscure violaceo-striata, lobis intensius violaceis et albido-marginatis. Tubus staminum albidus et fusco-striatus, glaber; antherae 9 mm longae. Kauai: Southeast rim of Kalalau Valley, rain forest, 7.IX.1955 (Degener n. 23866! - W.). var. subglabra E. Wimm. var. nov. — Dense multiramosa caule glabro. Petioli 3-5 cm longi; lamina foliorum glabra, laevis, lanceolata usque obovato-lanceolata, margine denticulata. Pedunculi et pedicelli adpresse hirti. Calycis lobi dentiformes, 1 mm longi. Corolla 35 mm longa, sparse hirta. Tubus antherarum 7 mm longus, glaber. Kauai: Kokii, near Rangerstation, rain forest, 23.IX.1955 (Hb. Degener n. 23990! - W.). Page 825
Cyanea longipedunculata Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 54, f. 9, 10. — Caulis erectus, eramosus, 2-4 m altus, interdum plures caules e radice exsurgentes, inermes, dense pilosi, lignosi, ad verticem foliosum, subherbacei, lacte luteo impleti. Petioli 2-4 cm longi; folia dense albo-pilosa (foliis novellis splendorem argenteum reddentibus), obovata, 18-30 x 10-12 cm, apice acuminata, basi subacuta usque subrotundata, margine eroso-dentata. Pedunculi 12-18 cm longi, villosi, 15-30 flores gerentes; pedicelli 10 mm longi, hirsuti. Hypanthium oblongum, glabrum, 6 mm longum; lobi calycini anguste lanceolati, 4 mm longi. Corolla 25 mm longa, albo-viridis, purpureo-striata, glabra, semi-fissa in dorso; lobi 2 laterales 7 mm longi, 3 lobi medii subbreviores. Columna filamentorum albida, apicem versus puberula; antherarum tubus viridulus, 8 mm longus in suturis pilosus, 2 inferiores antherae apice penicillatae. Stigma purpureum. (Diagn. auct.) — Fig. 10a. Hawaii: Hilo Forest Reserve, in Kipuka of the Mauna Kea Saddle Road, c. 1400 m, in dense rain forest, 5.XII.1956 (Rock n. 25630 - Holotypus, n. 25750, 25751 - Bish. M.).
Clermontia Gaudich. Sect. I. Clermontia Calyx tam longus quam corolla, saltem in alabastro, connatus, coloratus, cum corolla deciduus. p 82/2 Clermontia leptoclada Rock var. holopsila E. Wimm. adde: Hawaii: Pololo Valley, open woods, 22.III.1930 (Degener n. 7816! - K., NY.). var. urceolata Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 39. Frutex ramosus 3-5 m altus foliis oblongo-lanceolatis, margine serrulatis, petiolis 4-5 cm longis glabris vel puberulis. Pedunculi 10-12 mm tantum longi; pedicelli 15 mm longi glabrati. Hypanthium urceolatum cum lobis glabrum. Corolla purpurea, 25-30 mm longa. Bacca urceolata aurantiaca. — Fig. 10c. Hawaii: Kohala Mts., 1000 m, 20.III.1957 (Rock n. 25737! - Bish. M.). p 82/3 Clermontia hawaiiensis (Hillebr.) Rock adde: Molokai: Maunakui, in forest, 8 ft. high branching, 15.IV.1928 (Degener n. 7826! - B. specimen mancum, 2 alabastra tantum adsunt, fortasse var. n. refert). — Hawaii: Kapoho Ppuna, sunny forest (Degener n. 7815! 7819! specimina fere glabra!); Hilo, jungle (Degener n. 2190); Bird Park, Kilauea (Degener n. 18074! - alle NY.). Page 826 Clermontia lindseyana Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXIII (1962) 67, f.2. — Frutex vel arbor 5-6 m alta, truncus 20 cm vel plus in diam., ramuli hirsuti. Folia obovato-oblonga, 22-24 x 5-8,5 cm, apice acuta, apiculata, in petiolum crassum 4-6 cm longum angustata, margine denticulata, subcoriacea, supra nitida, glabra, subtus pallida, dense pubescentia. Pedunculi 25-30 mm longi, crassi, hirsuti, 2-flori; pedicelli 1,5-2 cm longi, cusbri, infra apicem bibractelati. Hypanthium turbinatum, luteo-viride, 10-costatum, puberulum, 20 mm altum, 20-22 mm superne latum, lobi longitudine corollae, virides, puberuli, 56 mm lati. Corolla 7-9,5 cm longa, pallide viridis vel alba, albido-pubescens. Staminum tubus albus, glaber; antherae albidae, glabrae, 10 mm longae, 2 ineriores apice penicillatae. Bacca globosa, aurantiaca, 5-5,5 cm in diam. — Fig. 11a. Hawaii: Nordost-Abhang des Berges Mauna Kea, im Metrosideros-Wald über Onomea in Puakala Gehege 1, Papaiku, 1800-2000 m, III.1957 (Th. Lindsey, Rock n. 25768! - Bish. M. nur mit Blütenknospen; zwei Meilen westlich von Puu Oo, 2000 m, 5.IV.1957 (Lindsey & Mrs. W.J.Stephens) Hb. Rock n. 25900! - Typus Bish. M.); Mauna Kea, Ostabhand Puu Kala, 2000 m, I.1958 (Rock n. 26030! - Bish. M.).
var. livida Rock in l.c., 69. — Arbor 3-4 m alta. Folia obovato-oblonga, apice acuta, 15-18 cm longa, supra fusco-virida, subtus livida, prope marginem fusco-purpurea. Corolla minor, 6 cm longa. Bacca ignota. Hawaii: Ostabhang des Mauna Kea, Puu Kala im Metrosideros-Wald, 2000 m, I.1958 (Rock n. 26029 - Bish. M.). p 83/4, 762 Clermontia kakeana Meyen, adde: Ovarium albidum, 10-costatum, calycis lobi virentes, corolla virenti-lutea, staminum tubus albidus, superne cum antheris 10 mm longis purpurascens. Oahu: Red Hill and Pitso trail; Cenral Haleanau gulch, S. of Kaala, 1000 m (Hb. Degener n. 17883! 20891! - NY., W.). — Molokai: Western branch of Mapulehu Valley (Degener n. 18061! - W.). — West-Maui: Kailua, shrubby roadside; south ridge of Jao Valley (Degener n. 17141! 17142! - NY.); near Makamakaole stream (Hb. Degener 21138! - W.); Makai of Hailaau, Kaulelewelewe, common on shrubby sunny slopes; lower part of Honokohau Valley, ditch trail, among bushes of Dicranopteris (Hb. Degener n. 25027! 25029! - W.). f. gracilis E. Wimm. f. nov. — Folia longius petiolata 5 cm (loco 3 cm in typo), oblongo-lanceolata 17x3,5 cm, acuta, subtus brevissime hirtella fere ut in pl. typ.; pedunculus subcrassior, 25 mm longus, pedicelli 15 mm longi (loco 20 et 10 mm). Hypanthium 12 mm longum, 10 mm latum; corolla gracilior et longior, 42-45 mm longa et in medio 7 mm lata (loco 40 et 9 mm); filamenta 35 mm, antherae 11 mm longae. Bacca fortasse oblongo-globosa. Maui: Keanae Valley, open woods, 660 m, 27.VII.1954 (Hb. Degener n. 237782! - W.).
Page 827 p 84/5, 762 Clermontia kohalae Rock, adde: Hawaii: Forest above of "Old Koa Mill", Kilauea Forest Reserve, Keauhou, 1200 m, 29.X.1950 (Hatheway & Richards n. 435! - W.); Pololo-Honokanenui region and Pololo Valley, 450 m (Hb. Degener n. 21878! 21900! - B., W.) var. hiloensis E. Wimm. — Supple: Folia lanceolata etiam angutiora 20 x 3,2 cm, adpresse callose denticulata, utrinque omninno glabra, petioli ad 4 cm longi. Pedunculi 1-2 cm longi, 2-3-flori pedicelli 1-1,5 cm longi, interdum in medio longius bibracteolati. Hypanthium ± obconicum vel oblongo-urceolatum, 12-18 mm longum, apice 8 mm latum. Antherae 12 mm longae. Bacca matura non visa, verisimiliter ellipsoidea vel oblongo-urceolaris, 25 mm longa (?), 12 mm lata. Hawaii: Saddle Road (Degener n. 20014!).
p 84/6 Clermontia montis-loa Rock f. molokaiensis E. Wimm. f. nov. — Differt a planta typica foliis majoribus, 20 x 5,5 cm, pedunculo 12 mm longo et pedicello 8 mm longo (in specimine alabastra tantum adsunt), calycis pars ovarii semi-globosa. Molokai: Western bracnh of Mapulehu Valley, forest, 20.VII.1928 (Degener n. 7847! - NY.).
Clermontia convallis E. Wimm. spec. nov. — Caulis glaber, laevis. Folia subcoriacea, glabra, opaca, lanceolata, 18-20 x 3-3,2 cm, acuta val breviter acuminata, ad basin longe sensimque angustata in petiolum 2-3 cm longum, margine conferte adpresse callose denticulata - dentibus 6 pro cm - supra nervis impressiusculis, subtus nervis secundariis 20 utrinque prominulis. Pedunculi (in nostro speicmine manco) non bene cognoscendi, verisimiliter breves (6 mm?), hirtelli, 3-4-flori (?); pedicelli circiter 20 mm longi, hirtelli, in medio 2 bracteolis anguste linearibus 9 mm longis muniti. Calyx longitudinem corollae aequans, glaber; eius pars ovarii in pluribus floribus oblongo-campanulata, in paucis magis turbinata. Corolla evoluta deest! Alabastra tubo subrecto ad apicem perparum curvato, maximum eorum 32 mm longum, glabrum. Antherarum tubus glaber. — Fig. 12a. Hawaii: East slope of Pololo Valley, 11.VIII.1926 (Degener n. 2186! - NY.).
p 86/8 Clermontia persicifolia Gaudich. — Cl. epiphytica St. John, vide Nr. 15. Oahu: Pupukea-Kahuku, forest near summit, common (Hb. Degener n. 20719! 24102! - W.); summit of Kaala (Degener n. 17699! - NY); Peahinaia trail; Palehua-Palikea trail, Waianae ts.; Wiliwilinui Ridge; near Summit Ridge, 1 mile SE. of Black Junction (Hb. Degener n. 12785! 19278! 19712! 20545! - K., NY., W.). Clermontia aspera E. Wimm. spec. nov. — Caulis vel ramus a pilis striguli-formibus asperatus. Petioli 3 cm longi, crassi, crispo-pilosi. Lamina foliorum oblongo-lanceolata, 37 x 7,5 cm, acuta vel brevi-acuminata, basi inaequalis: acuta et leviter subrotundata, margine repando-denticulata (dentes callosi c. 4 pro cm), membranacea, supra glabra, nitida, subtus minute strigulosa, nervi laterales c. 30 utrinque sub angulo subrecto a costa crasso-prominente paulo curvatim excurrentes. Pedunculus axillari, crassus, hirtus, 2-florus, 25 mm longus; pedicelli 20 mm longi, glabrati. Calyx longitudinem corollae aequans; pars ovarii semi-globosa vel late turbinata, 10-12 mm longa, glabra, 10-nervata. Corolla (nondum plene evoluta) 55 mm longa, in medio 12 mm lata, valde curvata. — Fig. 12b. Oahu: East Ridge of Manoa Valley, 23.III. (Degener & Martinez! - Typus, W.).
Page 828 p 86,88 Clermontia oblongifolia Gaudich. adde: Oahu: Palikea, Waianae Mts. (Hb. Degener n. 19276 - W.); Palehua-Palikea trail (Hb. Degener n. 19277! - W..); Palikea, at top in forest, 1030 m (Hb. Degener n. 2143! 20900! - W.). — Lanai: Mts. of Koele (Forbes n. 44L!). — var. brevipes E. Wimm. — Molokai; Ohialele Pali in rain forest 8.V.1928 (Degener n. 7836! 7846! - B., NY., K.); above Pali (Degener n. 7824! - W.). p 88/12 Clermontia grandiflora Gaudich. var. grandiflora — West-Maui: Mauka of McGregor in sheltered rainy jungle gulch, 7 ft. h., sprawling weak branched shrub (Hb. Degener n. 22065 b! - B., W.); Hailaau, Kaulalewelewe, 1000 m (Hb. Degener n. 25020! - W.); along trail north of Puu Kukui summit, fogswept sheltered open gulch 1500m, 5 ft. h., densely leafy single trunked twiggy tree, 25.III.1959 (Hb. Degener n. 25024! - W.). var. vulgata f. nitida E. Wimm. f. nov. — Folia tenui-chartacea, utrraque pagina valde nitida. Pedunculi et pedicelli fructiferi terni (3) cm longi. Lanai: Puu Alii, 14.VII.1940 (E. Ordonez in Hb. Degener sine no.! - NY.). Clermontia loyana Rock in Occas Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 36, f. 1. — Arbor 3-4 m alta, truncus 10 cm in diametro, candelabri formiter ramosa. Petioli 1-4 cm longi. Lamina folii oblongo-lanceolata, 10-22 x 2-4 cm, apice acuta, ad basin acuta et decurrens, margine undulata irregulariter callose denticulata, supra glabra, nitida, subtus purpurascens, nitida, puberula praeter nervum medianum prominentem et nervos prominentes laterales. Pedunculi 2-3 cm longi, 2-flori, crassi, puberuli, bracteis 2-4 cm longis prope apicem insertis; pedicelli 15-20 mm longi, bibracteolati. Hypanthium turbinato-campanulatum, purpurascens, 10-costatum, costa dorsalis crasso-prominens, lobi calycini connati et corollam primo includentes, mox corolla se elongante 2-3 cm breviores sunt quam corolla efflorata et demum cum ea decidunt. Corolla virenti-purpurea, puberula, subcurvata, 50 mm longa, 20 mm lata; lobi corollae uno excepto se solvente connati manent. Staminum tubus purpureus, 60-65 mm longus, glaber; antherae 15 mm longae, 2 inferiores apice longe albo-pilosae. Lobi lati stigmatis infra eos annulo e pilis albis constante muniti. Hawaii: Southern slopes of Mauna Loa, South Kona, between Komakawei and Kaunene on the McCandles Ranch, 2000 m on the grassy upplands, 14.III.1956 lg. cum Mrs. A. Lester Marks, R. Trent, K. Isenberg (Rock n. 25651! - Bish. M.).
Page 829 p 92/18 Clermontia parviflora Gaudich. — Supple: Interdum species etiam (ex notis Degeneri) arbor pyramidalis, 5 pedes alta, foliosa; ovarium viride versus apicem fuscescenti-purpureum; pagine interior perianthi, stamina, stylus alba viridi-tincti; corolla intus alba, extus purpurascenti-rosea. Pedunculus etiam ad 7 mm longus sicut pedicelli, hirti. Varietates difficulter distingui possunt, ut sequentes ostendunt.
var. parviflora — Folia subobovato-oblonga vel oblongo-elliptica, c. 10 x 4 cm, breviter acuminata, basi subacuta, denticulata, tenui-petiolata, sparsissime pubescentia in pagine inferiora. Pedunculi 10-12 mm longi, 3-9-flori, pedicelli parum breviores. Corolla 20-25 mm longa. Bacca ovoidea, c. 9 mm longa. — Fig. 11b. Adde Olau forest; Kohala, Kulani Prison road; Pololo-Honokanenui region along ditch trail, open forest and small gulch; Kohala, Kaukini Cabin (Hb. Degener n 20960! 21791! 21879! 21879 a, b, c, d! 21880! 21880a! - W.). var. umbraticola Skottsb. in Acta Horti Bot. Gotoburg. II (1926) 270. — Folia tenuia, longius acuminata, cum pedunculis et calyce galberrima. Corolla c. 20 mm longa (?), lilacino-fusca, intus cremeo-alba (Skottsb.), lavendulacea extus (Greenwell). Hawaii: Kulani road just off Saddle Road, common, c. 800 m, 12.IV.1950 lg. Anny Greenwell (Hb. Degener n. 20648! - W.); Panaewa forest (Hb. Degener n. 20950! - W.); along Saddle Road, 7 miles from Hilo, 600 m, IX. (Hb. Degener n. 20177! 20332! - W.); Hilo forest (Hillebrand & Lydgate! - W., zu löschen bei var. parviflora in I. no. 18 in Pflanzenr.). var. intermedia Skottsb. in Acta Horti Bot. Gotoburg. XV (1942-44) 489. — Folia minora, 7-9(-12) x 2,5 -3,5 (-4,5) cm, subtus praecipue in nervis parce pubescentia, elliptico-lanceolata, petioli 1,5-2,5 cm longi, pedunculi 0,8-1,5 cm longi, biflori. Corolla 3-3,5 cm longa. Hawaii: Kohala Mts., above Kamuela (Skottsberg n. 1136); upper Hamakua ditch trail, between Koiawe and Alakahi Valleys, c. 1100 m, fl/fr. 7.IX. (Sk. n. 3149, 3149b); Waipio headwaters, fl. 20. VI. (Sk. n. 3511). Diagn. auct., specimina non vidi! var. grandis Rock, Haw. Lobel (1919) 339 in textu — Specimen non vidi, diagnosin in opere meo p. 92, no. 18. Plura de speciminibus Hillebrandii vide apud Rock p. 339. var. calycina Rock vide sub Cl. waimeae var. longisepala Rock et confer notas Rockii post hanc varietatem in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII, p. 42. Sect. II. Clermontioideae Hillebr. Calycis lobi discreti et jam ab initio multo breviores quam corolla, persistentes et fructum coronantes. p 93/19 Clermontia tuberculata Forbes, adde: Maui: Olida, along pipe-line trail in rain forest, fr. 29.VI.1927 (Degener n. 2950! - NY.). Page 830 p 93/20 Clermontia clermontioides (Gaudich.) Heller, adde: Kauai: Nördlich von Wahiawa, VI.1926 (Degener n. 7851! 7854!); Waineke swamp, Kokee (Degener n. 7855!); nordöst. von Kalalau im Regenwald, 1300 m (Hb. Degener n. 20455!); östl. von Kalalau, Lookout und Mohihi, Kokee Region, 13.I.1952 (Hb. Degener n. 21636! 21636a!); Alakai swamp among bushes and trees, corolla red without, greenish white within, stamens greenish white, 19.I.1952 (Hb. Degener n. 21727! - W.). var. hirsutiflora Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 39. — Arbor 5 m alta. Folia ovato-oblonga, 17,5 x 5,5 cm, petiolo 3-6 cm longo. Pedunculi 1 cm longi, hirsuti, pedicelli eadem longitudine, hirsuti. Calycis tubus obconicus vel oblongus, hirsutus. Corolla 35 mm longa, 4-7 mm lata, purpurascens, hirsuta. Kauai: Pole-line trail, 300 m, 31.I.1920 (Rock n. 17244 - Bish. M.). p 94/22 Clermontia arborescens (Mann) Hillebr., adde: Planta arborea, truncus ad 20 cm in diametro, vel fruticosa, sic frequentius in insulis Molokai et Lanai; corolla in istis plantis saepius graciliior cum lobis calycis brevissimis, ovalibus, apice rotundatis, rarius late acutis. West-Maui: Mauka of Hailaau, Kaulalewelewe, locally common, c. 1000 m III. (Hb. Degener n. 25021! 25028! - W.). — Molokai: Trail on ridge E. of Mapulehu Valley, 700 m, rain forest (St. John & Fosberg n. 12902! - Bish. M.); S. of Kaulahuki, 11.IV.1928 (Degener n. 7845! - NY., "upper base of corolla whitish to faint yellow or purplish tinged, flowers green without, greenish white within, stamens dark reddish purple", hypanthium distincte obconicum 20 x 12 mm; Pukoo, Kainalu in open rain forest lg. Degener & Murashinge (Hb. Degener n. 20163! - W.); S. of Pepeopae; S. of Ohialele, Wakolu Valley (Hb. Degener n. 7827! 7835! 7844! - NY.). — Lanai: Waialala gulch lg. E. Ordonez (Hb. Degener n. 17780! - B. K., NY.); Munro trail, along summit, VIII. (Hb. Degener n. 24351! - W.). — Kauai: Kokee (Hb Degener n. 7856! - NY.); ? Pole-line trail, 650 m, II.1927 (L.H.McDaniels n. 706! - Bish. M.). p 94/23 Clermontia pyrularia Hillebr. — Supple: "Arbor parva ramosa, 3 m alta floribus albis" (Greenw.). Calyx oblongo-obconicus, 10-12 mm longus, 7-8 mm latus, lobi triangulares, acuminati, acuti vel obtusiusculi, 2-4 (fr.-6) mm longi. Corolla 40 mm longa subpubescens, alba. Staminum tubus glaber; antherae 10 mm longae, 2 inferiores apice longe barbatae. Bacca late obovoidea, subglabra, etiam tantum 22 mm longa, 12 mm lata.
p 95/24 Clermontia caerulea Hillebr. var. parvifolia Rock in Occas. Pap Bishop Mus. XXII (1957) 39, f.2. — Frutex epiphyticus, caldelabri formiter ramosus, ad 1,50 m altus. Folia chartacea, oblongo-lanceolata, 6-8 x 1,5-2 cm, viridia et purpurascenter suffusa, apice obtusiusculo-acuta, basi in petiolum 1,5-2 cm longum angustata. Corolla lutescenti-viridis, ad 35 mm longa, 8 mm lata, pedunculus usque ad 30 mm longus. — Fig. 13. Hawaii: South Kona, on the land of Kealia 2, 1600 m, 14.III.1956 (Rock n. 25650! - Typus Bish. M.).
Page 831 p 95/25 Clermontia rockiana E. Wimm., adde: South part of Hilo, flow. purple (Hillebrand! - K.).
p 95/26 Clermontia waimeae Rock var. waimeae. — Folia oblongo-lanceolata, utrinque acuta, 12 x 3 cm, petioli 3 cm, margine conferte adpresso-denticulata, glabra. Hypanthium pyriforme, sparse hirtum; lobi 5-8 mm longi. Corolla 35 mm longa, sparse hirta. var. obovata Rock in Occas. Pap. Bishop Mus. XXII (1957) 41. — Folia obovato-oblonga, 11 x 4 cm, apice rotundato subacuta, basi acuta, petioli 1-2 cm longi. Pedunculi 2-flori, 1 cm longi, hirsuti; pedicelli 5-7 mm longi. Hypanthium oblongum usque turbinatum, 10 mm longum, puberulum; lobi calycis triangulares, 7 mm longi. Corolla 30-40 mm longa, hirtella, inferne luteolo-alba, superne purpurea. Hawaii: Kohlala Mountains, Puu Ahia, Kawaihe, in wet forest, 1600 m, 2.I.1932 (St. John & Hosaka n. 11500 - Bish. M.). var. longisepala Rock l.c. 42. — Folia obovata, 4-9 x 3-5,5 cm, supra glabra, subtus puberula, apice subrotundato acuta, basi acuta, petioli 15-20 mm longi, puberuli. Pedunculi 10-12 mm longi, hirsuti, 2-4-flori; pedicelli 10 mm longi, hirsuti. Calyx hirsutus, lobi sublineares, 18-20 mm longi, 1-2 mm lati. Corolla 25-30 mm longa, hirsuta. — Fig. 10d. Hawaii: Mountains back of Waimea, c. 800 m, in rain forest, VII.1910 (Rock n. 25671 - Bish. M.). f. lanceolata E. Wimm. f. nov. — Planta ex eodem loco et tempore a Rockio collecta, sed folia omnino lanceolata, glabra, utrinque acuta, petioli 3 cm longi. Calyx oblongo-pyriformis, lobis linearibus, basi 2 mm latis, 20 mm longis. Corolla 30 mm longa, apicem versus tantum subhirta. Hawaii: Waimea, VII.1910 (Rock sine no.! - K.). p 96 Rollandia Gaudich. p 98/2 Rollandia angustifolia (Hillebr.) Rock, adde: Oahu: Wiliwilinui Ridge, rain forest, c. 800 m, 27.VI.1949 lg. Greenwell & Murashige (Hb. Degener n. 19716! - W.). var. ochreata E. Wimm. — Oahu: Bowman trail, mauka of Honolulu, dark forest, 19.VI.1949 lg. Greenwell & Mark Kerr (Hb. Degener n. 20933! - W.). p 99 Rollandia longiflora Wawra, adde: Oahu: Laie, west of Poamoho trail, forest, fr. 25.VIII.1935 (Hb. Degener n. 11479! - W.). p 99 Rollandia sessilifolia Deg. — Syn.: Rollandia longiflora var. purpukea Deg., Fl. Haw. fam. 339. Oahu: Between Pupukea and Kahuku, forest, fl. V.1931 lg. Degener, Hiray & Park. Page 831 p 101/9 Rollandia lanceolata Gaudich. tomentella (Wawra) E. Wimm. adde: Oahu: C.C.C. Trail, Kawailoa, shrubby slope; westslope of Kaala, 900 m; Anahulu Trail, Koolau Range at summit; Pupukea-Kahuku, open forest, near top 1 mile S. of Black Junction, branched, 2 feet high, fleshy shrub, corolla dark claret (Hb. Degener n. 12055! 12195! 11480a, b! 20726! - W.).
Rollandia degeneriana E. Wimm. ex Degener, Fl. Haw. Isl. fam. 338 (1960) c.t. — Planta Rollandiae lanceolatae et R. calycinae proxima, fortasse earum hybrida. Folia obovato-oblonga vel elliptico-oblonga, 30 x 10 cm, apice subacuminata, ad basin in petiolum ad 8 cm longum angustata, margine crenulato-denticulata, supra tuberculis sine seta sparse, subtus pallida, nervis venisque conspicuis, pilis fuscis simplicibus furcatis intermixtis dense vestita, nervi secundarii sub angulo subrecto subcurvatim ascendentes. Pedunculi solitari-axillares, crassi, basi 9 mm diametientes, 35 mm longi, glabri, laeves, floribus 4-7 racemosis ornati; pedicelli 10 mm longi, glabri. Calycis tubus angusto-obconicus, lobi 6 mm longi, connati vel soluti, tunc pars libera loborum 1-2 mm longa et late ovata, mucronulata Corolla sigmoideo-curvata, 75 mm longa, glabra, e basi angustiore sensim dilatata (-9 mm), tubo integro 45 mm longo, lobi corollae lineares, patenti-deflexi, c. 20-30 mm longi. Staminum tubus exsertus, glaber, 82 mm longus; antherae 12 mm longae, basi pilosulae, 2 inferiores apice penicillatae. Oahu: Pig-God trail, punaluu in forest at summit, 4.VII.1937 (Hb. Degener n. 11484! - W.). p 103/12 Rollandia humboldtiana Gaudich., adde: Oahu: Summit of Wiliwilinui Ridge, Wailupe, 6.XI.1948 (Hb. Degener n. 19387! - W.).
::: Page 887 Sect. 5. Revolutella E. Wimm. Corolla illi sectionis Homochili simillima, sed lobi corollae omnes vel saltem 2 spiraliter revoluti (inde nomen sect. Revolutella). Omnes species insulis Sandwicensibus indigenae. p 686/359 Lobelia hypoleuca Hillebr. var. hypoleuca f. macrophyta Rock, adde: Hawaii: Deep gorge east of Honokanenui Valley, II. (Hb. Degener n. 21886! junges, noch nicht blühendes Exemplar). var. heterocarpa E. Wimm. — Kauai: Kaholuamano, IX. (C.N.Forbes n. 393 K! - Bish M). — Maui: On ledge between camp and Koolau Gap within Haleakala Crater, 18.VIII.1927 (Degener n. 7804! 7959! 7961! 7962! - B.). p 687/360 Lobelia grayana E. Wimm. — Supple ad syn. L. neriifolia, Skottsberg in Acta Horti Gotoburg. XV (1944) 480. Adde: Maui West: Mt. McGregor, common on gulch side in lower cloud belt,9.III.1952 (Hb. Degener, schwach verzweigt, ± aufrecht, 2,5-4 ft. h., nur Blattbüschel vorhanden, Blätter unterseits grauweiß). — Molokai: Head of Waikolu Valley among shrubs in cloud belt, 15.III.1952 (Degener n. 22142! W., B., frucht.). — Hawaii: Kohala Mts., upper Hamakue ditch trail, head of Kawainui Valley, c. 1150 m, IX. (Skottsberg n. 3161 - non vidi!). Page 888 p 687/361 Lobelia yuccoides Hillebr. — Supple: Skottsberg in Acta Horti. Gotoborg. XV (1944) 479. - Adde: Oahu: In small marsh nearly overlooking head of the Makua Valley, 22.VI.1932 (Hb. Degener n. 7805! ohne Blüten!). — Kauai: East rim of the Kalalau Valley, 1000 m, 27.XII.1950 (Hb. Degener n. 21469! 22065! - B., W.). p 690/366 Lobelia hillebrandii Rock var. paniculata Rock Hillebr. — Molokai: Upper rim of the Waikolu Valley, IV. (Degener n. 7777!); near end of the Hanalilolilo pine line, on cliff overlooking stream, IV.1928 (Degener n. 7822!, beide Exemplare nur beblätterte Sprosse ohne Blüten, daher fraglich, ob hierher gehörend!). p 691 Sect. 6. Galeatella E. Wimm. Flores magni in racemis terminalibus sublaxis. Corolla bilabiata: tubo recto vel subcurvato, lato, lobis 2 superioribus falcatis, patentibus vel deflexis, 3 inferioribus labium trifidum formantibus. Antherae omnes apice piloso-barbatae. Semina auriculiformia vel semi-arcuata. Plantae robustae, erectae, caulis simplex vel ramosus. Species Sandwicenses. Clavis specierum:
p 692/365
p 693 Lobelia kauaiensis (A. Gray) Heller; Skottsb. in Acta Horti Gotoburg. XV (1944) 481. — L. gaudichaudii var. kauaensis A. Gray, E. Wimm., Camp.-Lob. II, 693. — Supple: Caulis ad 2 m altus, basi 3 cm in diametro. Folia subpetiolata, purpurascentia, coriacea, lineari-lanceolata 12-15 x 1,5-2 cm, acuta, margine revoluto minute calloso-denticulata. Inflorescentia 2-4 ramos florigeros gerens, rachis purpurea, glabra vel puberula. Pedicelli 1,5-3 cm longi; bracteae lineari-lanceolatae, purpureae, pedicellos subaequantes. Hypanthium turbinatum, 6 mm longum, lobi anguste triangulares, 6-10 mm longi, glabri vel ciliati. Corolla "Cremeo-alba et purpureo-striata", 45-55 mm longa, in medio 10 mm lata (in statu compresso), lobi 2 superiores falcati, 25 mm longi, labium inferius trifidum. Filamenta glabra, 45 mm longa; antherae 10 mm longae, apice omnes barbatae. Capsula nigrescens, ovoidea-conica, 20 mm longa, 15 mm lata. Semina lineari-reniformia, vix 3 mm longa, rubro-fusca, nitida, anguste dilute marginata. — Fig. 29. Kauai: Alakai, bog between Lehua akanoe and Kilohana c. 1200 m, and Waialeale (Skottsberg n. 2984, 3047).
p 693 Lobelia gloria-montis Rock, Haw. Lob. (1919) 117, t. 17, 18, 58. — L. gaudichaudii var. gloria-montis St. John & Hosaka l.c. incl. f. kukuiensis. — Supple: Caulis ad 180 cm altus, 4 cm in diametro, glaber. Plantae novellae dense albo-pubescentes. Calycis tubus turbinatus, 15 mm longus. Filamenta, glabra, 65 mm longa; antherae 12 mm longae, cinereo-caeruleae, apice omnes barbatae. Capsula ovoideo-conica, 20 mm longa, 15 mm lata. Semina auriculiformia, dilute marginata. p 694 Lobelia longibracteata (Rock) E. Wimm. comb. nov. — L. gaudichaudii var. longibracteata Rock l.c.
|